تأثیر تبدیل مرتع به جنگل دست کاشت بر برخی ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک
چکیده
تبدیل مرتع به جنگل دست کاشت ویژگی های خاک را تحت تأثیر قرار میدهد. در پژوهش پیش رو به منظور بررسی اثر تبدیل مرتع به جنگل دستکاشت بر ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک، یک منطقه مرتعی و دو منطقه جنگل کاری شده با تراکم درختی زیاد (445 اصله در هکتار) و متوسط (262 اصله در هکتار) با شرایط فیزیوگرافی مشابه در جنگلهای دست کاشت حسن آباد سنندج انتخاب شدند. برای بررسی ویژگی های فیزیکی خاک ازجمله درصد رطوبت خاک و جرم مخصوص ظاهری خاک، هر دو هفته یکبار از 23 اسفند 1391 تا 21 مرداد 1392 در سه نقطه از هر منطقه نمونه هایی برداشت شد. همچنین آزمایش شدت نفوذپذیری با استفاده از استوانه های مضاعف در سه نقطه در هر منطقه طی یک تکرار انجام شد. هدایت هیدرولیکی اشباع با استفاده از آزمایش نفوذپذیری خاک مورد محاسبه قرار گرفت. نمونه های خاک برای تعیین ویژگی های شیمیایی خاک مانند اسیدیته، هدایت الکتریکی، درصد کربن آلی خاک، فسفر قابل جذب و نیتروژن کل خاک به طور ماهانه از سه نقطه در هر منطقه از عمق صفر تا 20 سانتی متری خاک به صورت کامل تصادفی در شش تکرار برداشت شدند. نتایج تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که جنگلکاری بر ویژگی های فیزیکی خاک اثر معنی داری گذاشته و موجب بهبود آن شده است، به نحوی که مقدار درصد رطوبت خاک در برخی زمان های اندازه گیری شده از سال در دو منطقه جنگل کاری شده نسبت به منطقه مرتعی بیشتر بود. با توجه به یکسان بودن شرایط فیزیوگرافی مناطق مورد مطالعه، کاربری های که دارای پوشش گیاهی متراکم تری بودند، دامنه نفوذ و هدایت هیدرولیکی اشباع در آنها بیشتر بود. همچنین نتایج نشان داد که جنگل کاری بر برخی ویژگی های شیمیایی خاک اثر مشخص و معنی داری نگذاشته است، درصورتی که در رابطه با درصد کربن آلی، نیتروژن کل و مقدار فسفر قابل جذب خاک، اثرگذاری معنی دار بود.