تنوع ژنتیکی ژنوتیپ های کاهوی ایرانی بر اساس صفات مورفولوژیک
چکیده
کاهو یکی از سبزیجات مهم برگی و سالادی دنیا و ایران به شمار می رود. شناسایی پتانسیل ژنتیکی ژرم پلاسم کاهو در ایران و استفاده از آن در برنامه های به نژادی از اهداف مهم به شمار می رود. بررسی و ارزیابی تنوع ژنتیکی 42 ژرم پلاسم کاهوی استان های مختلف کشور در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در سال 1389 انجام شد. هر ژنوتیپ بر روی یک پشته3 متری کاشته شد. در این مطالعه ویژگی های مهم مورفولوژیک و فیزیولوژیک بر اساس دیسکریپتور ipgri اندازه گیری ویادداشت برداری شد. نتایج آزمایش تنوع بالایی را در ژنوتیپ های مورد مطالعه نشان داد. در این بررسی سه تیپ برگی، ساقه ای و رومن درکاهوهای کشور شناسایی شد. عملکرد ژنوتیپ ها از 23/492 تا 1196گرم در بوته متغیر بود. بین عملکرد بوته با طول برگ، عرض برگ، تعداد برگ و طول ساقه و همچنین بین طول دوره رشد تا شروع بولتینگ و گلدهی، همبستگی مثبت و معنی داری دیده شد. ژنوتیپ قمی و لاین های شماره 15 و 25 مازندران نسبت به بولتینگ حساس تشخیص داده شدند. تجزیه کلاستر، ژنوتیپ ها را در سه گروه قرار داد. در تجزیه به عامل صفات، هفده متغیر بررسی شده به شش عامل و با واریانس نسبی تجمعی78/71 درصد کاهش یافت. با توجه به نتایج به دست آمده، از ژنوتیپ های با ارزش و دارای خصوصیات مطلوب مانند عملکرد بالا و مقاومت به بولتینگ می توان در برنامه های به نژادی بعدی برای بهبود صفات استفاده کرد.