بررسی ترکیب های شیمیایی اسانس برگ، ساقه و ریشه گیاه hertia intermedia (boiss.) o. kuntze
چکیده
جنس hertia، متعلق به تیره کاسنی (compositae)، شامل 12 گونه است که در سرتاسر شمال و جنوب آفریقا و جنوب غربی آسیا پراکنده اند. این جنس در ایران تنها دارای 2 گونه گیاه بوته ای است که پراکنش قابل توجهی در مناطق بیابانی دارند. هدف از این مطالعه، شناسایی ترکیب های موجود در اسانس برگ، ساقه و ریشه گونه hertia intermedia (boiss.) o. kuntze بود. بدین منظور، این گیاه در خرداد ماه 1389 از کوه هزار، ارتفاع 2900 متری، واقع در منطقه راین، استان کرمان جمع آوری و از برگ، ساقه و ریشه آن به طورجداگانه به روش تقطیر با آب، اسانس گیری شد. ترکیب های تشکیل دهنده روغن های اسانسی، با استفاده از دستگاه های کروماتوگراف گازی (gc) و کروماتوگراف گازی متصل به طیف سنج جرمی (gc/ms) جداسازی و شناسایی شدند. در اسانس برگ، 17 ترکیب شناسایی شد که 6/97% کل اسانس را تشکیل می دادند. بتا-پینن (1/32%)، آلفا-پینن (6/14%)، بتا-فلاندرن (2/14%) و آلفا-توجن (5/13%) ترکیب های اصلی اسانس بودند. همچنین 21 ترکیب در اسانس ساقه شناسایی شد که 2/94% کل اسانس را شامل می شدند. آلفا-پینن (4/38%)، بتا-پینن (8/14%) و ترانس-وربنول (3/12%) ترکیب های عمده اسانس بودند. از طرف دیگر، از بین 8 ترکیب شناسایی شده در اسانس ریشه که 3/95% کل اسانس را تشکیل می دادند، آلفا-پینن (2/51%)، جرماکرن d (2/11%) و میرسن (4/10%) اجزاء اصلی اسانس بودند. در روغن های اسانسی هر سه اندام گیاه مورد بررسی، درصد منوترپن ها به مراتب بیشتر از سزکوئی ترپن ها بود.