اثرات آنتی اکسیدانی عصاره الکلی مرزنجوش بر روی پارامترهای کنتیکی، میکروسکوپیکی و اکسیداتیوی اسپرم های گاو نر هلشتاین

h. daghigh kia، department of animal science, faculty of agriculture, university of tabriz, tabriz, iran r. farhadi، department of animal science, faculty of agriculture, university of tabriz, tabriz, iran i. ashrafi، department of animal science, faculty of agriculture, university of tabriz, tabriz, iran m. mehdipour، department of animal science, faculty of agriculture, university of tabriz, tabriz, iran

چکیده

گیاه مرزنجوش دارای سطوح بالایی از ترکیبات فنولی نظیر اسید گالیک و فنل­هایی نظیر اسید رزمارینیک و کوئرسیتین است. هدف از مطالعه حاضر بررسی اثرات عصاره مرزنجوش به عنوان آنتی­اکسیدان طبیعی، بر روی کیفیت منی منجمد-یخ­گشایی شده گاو نر هلشتاین بود. اسپرم­گیری دو بار در هفته، به مدت دو ماه و از سه گاو نر هلشتاین (6-5 ساله با میانگین وزنی 800 کیلوگرم) انجام گرفت. عصاره اتانولی مرزنجوش در مقادیر 20، 16، 12، 8، 4، 2 میلی­لیتر در دسی­لیتر رقیق­کننده به­رقیق کننده بر پایه سیترات-زرده تخم مرغ افزوده شد. بعد از یخ­گشایی نمونه­های منی، پارامترهای تحرکی اسپرم، زنده­مانی و یکپارچگی غشاء به ترتیب توسط سیستم کاسا، رنگ آمیزی ائوزین-نیگروزین و تست التهاب هیپواسمتیک مورد ارزیابی قرار گرفتند. همچنین مقادیر مالون دی آلدهاید و فعالیت سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز اندازه­گیری شدند. نتایج بیانگر بالا بودن درصد تحرک (98/7±34/72) در نمونه دریافت کننده 4 میلی­لیتر در دسی­لیتر عصاره مرزنجوش بود (05/0>p). افزودن 2 و 4 میلی­لیتر در دسی­لیتر عصاره مرزنجوش باعث بهبود معنی­دار میزان تحرک، یکپارچگی غشاء پلاسمایی اسپرم­ها بعد از فرآیند انجماد-یخ­گشایی نسبت به گروه شاهد شد. افزودن 4 میلی­لیتر در دسی­لیتر عصاره مرزنجوش باعث کاهش غلظت مالون دی آلدهاید نسبت به گروه شاهد شد (05/0>p). میزان فعالیت سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز در نمونه­های دریافت کننده 8 و 4 میلی­لیتر در دسی­لیتر عصاره مرزنجوش به طور معنی­داری افزایش یافت (به ترتیب 18/0±86/1 و 28/0±92/1 واحد بر میلی­گرم پروتئین؛ 13/0±54/4 و 28/0±28/4 واحد بر میلی­گرم پروتئین) (05/0>p). میزان فعالیت سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز به طور معنی­داری در نمونه­های دریافت کننده 4 و 8 میلی­لیتر در دسی­لیتر عصاره مرزنجوش افزایش یافت (05/0>p). به طور کلی، افزودن 2 و 4 میلی­لیتر در دسی­لیتر عصاره مرزنجوش به رقیق­کننده منی باعث بهبود کیفیت منی بعد از انجماد-یخ­گشایی ­شد که ممکن است به دلیل افزایش فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانی و کاهش پراکسیداسیون لیپیدی باشد.