کانی شناسی، ژئوشیمی و پتروژنز توده های پلاژیوگرانیتی مجموعه افیولیتی جنوب مهریز (جنوب غرب یزد)
چکیده
در مجموعه افیولیتی شمال کامرود و جنوب دهشیر تودههای نفوذی کوچک و رگههای پلاژیوگرانیتی وجود دارند که دارای کانیشناسی فلدسپار+کوارتز+بیوتیت±گارنت هستند. سنگ میزبان پلاژیوگرانیتها متاگابروی تودهای و فولیاسیوندار است. مرز ناصاف و جانشینی بخشی پیروکسن با آمفیبول در متاگابروهای تودهای بیانگر حالت غیرتعادلی و منشأ دگرگونی آمفیبول است. در متاگابروی فولیاسیوندار بر خلاف انواع تودهای اثری از پیروکسن باقی نمانده است. شواهد ژئوشیمیایی سنگ کل نشاندهندۀ آن است که فرایند ذوببخشی عامل اصلی تشکیل این پلاژیوگرانیتها در جای گاهی در حال گسترش کم سرعت بالای زون فرورانش بوده است. احتمالاً تراوش آب از طریق گسیختگیهای موجود در جای گاه درحال گسترش پشت قوس منتج از فرورانش نئوتتیس، موجب دگرگونی گرمابی و آبگیری گابروهای توالی افیولیتی، ذوب بخشی و تولید مذاب پلاژیوگرانیتی شده است. از طرفی ممکن است که با تزریق تودههای ماگمایی داغ به داخل توالی گابرویی ضمن آبزدایی آمفیبول، ذوببخشی و تشکیل مذاب پلاژیوگرانیتی نیز صورت گرفته باشد. بر اساس ترکیب شیمیایی کلینوپیروکسن، دمای تبلور کومولای گابرویی 959 تا 977 درجۀ سانتیگراد تعیین شده است. شرایط دما و فشار مرحلۀ گرمابی با استفاده از ترکیب شیمیایی آمفیبول دگرگونی 750 درجۀ سانتیگراد و کم تر از 3 کیلوبار ارزیابی شده است. دمای ذوببخشی و تشکیل مذاب پلاژیوگرانیتی نیز بهواسطۀ شاخصهای ژئوشیمیایی سنگ کل پلاژیوگرانیتهای بررسی شده و مقایسه آن با نتایج دادههای آزمایشگاهی، کم تر از 850 درجه سانتیگراد محاسبه شده است. آخرین مرحله دگرگونی گرمابی تحت شرایط سطحی با تشکیل پرهنیت همراه بوده است.