زیست شناسی سرخرطومی ساقهخوار تاج‌خروس hypolixus pica (fabricius)، عامل بیوکنترل علف هرز تاج‌خروس ریشه قرمز، amaranthus retroflexus l. در دزفول
چکیده
زیست شناسی سرخرطومی ساقهخوار تاج خروس hypolixus pica (fabricius) روی تاج‌خروس ریشه قرمز amaranthus retroflexus l. در شرایط طبیعی در باغهای مرکبات در دزفول بررسی شد. بوتههای تاج‌خروس ریشه قرمز در زمین اصلی به صورت تکی در داخل یک قفس چوبی به ابعاد 50×50×100 سانتیمتر و پوشیده شده با توری ریز قرار گرفتند. در هر قفس سه تا چهار عدد سرخرطومی نر و ماده رهاسازی شد و بعد از سه تا چهار روز سرخرطومیها از قفس خارج شده و رشد مراحل مختلف سرخرطومی تا خروج حشرات کامل بررسی شد. این حشره 3 نسل در سال تولید کرد و نسل سوم در حقیقت نسل زمستانگذران بود. در شرایط طبیعی طول دوره رشد تخم و شفیره نسل دوم سرخرطومی به ترتیب 3 و 84/0±86/8 روز و طول دوره رشد تخم و شفیره نسل سوم سرخرطومی به ترتیب 49/0±55/3 و 47/0±33/10 روز بود. طول دوره نسل دوم و سوم سرخرطومی h. pica از تخم تا حشره کامل به ترتیب برابر با 01/4±68/44 و 67/4±88/50 روز بود. زمستانگذرانی سرخرطومی به صورت لارو سن آخر (چهارم) یا حشره کامل بود. حشره ماده در ساقه تخمگذاری می کند و روی آن را با ماده سیاه رنگی میپوشاند. لاروها درون ساقه از بالا به پایین حرکت کرده و درون ساقه تونل ایجاد می کنند. در محل تشکیل لارو سن آخر در ساقه گالهایی ایجاد میشود. حشره کامل پس از تشکیل شدن از درون ساقه تغذیه کرده، سپس در بالای گال سوراخی ایجاد کرده و از ساقه خارج میشود. حشره کامل پس از خروج از گیاه از حاشیه برگها و بذور تاج‌خروس ریشه قرمز نیز تغذیه کرده و از این طریق نیز به گیاه خسارت وارد میکند.