پارامترهای جدول زندگی کفشدوزک hippodamia variegata با تغذیه از شته هایaphis gossypii و acyrthosiphon pisum
چکیده
کفشدوزک ها از جایگاه ویژه ای در کنترل بیولوژیک شته ها برخوردارند. این موجودات به انواع شته ها حمله و نقش مهمی در کاهش جمعیت آنها در محیطهای مختلف دارند. یکی از مهمترین گونه های این خانواده کفشدوزک hippodamia variegata است که در محصولات مختلفی مانند مزارع یونجه و سایر گیاهان علوفه ای از جمعیت بالایی برخوردار است. پارامترهای زیستی این شکارگر در شرایط آزمایشگاهی دمای 1± 25 درجه سلسیوس و دوره نوری 8: 16 (تاریکی: روشنایی) و با تغذیه از دو گونه شته جالیز a. gossypii و شته نخودa. pisum بررسی و مقایسه شد. نتایج نشان داد نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm) کفشدوزک با تغذیه از شته نخود و شته جالیز به ترتیب برابر با 143/0 و 033/0 بر روز بود که اختلاف معنی داری با هم نشان می داد. همچنین نرخ محدود افزایش جمعیت (?) به ترتیب برابر با 154/1 و 033/1، نرخ خالص تولید مثل (r0) 511/118 و 011/3 ماده به ازای هر ماده در یک نسل، طول دوره یک نسل(t) 422/33 و 464/33 روز و زمان لازم برای دو برابر شدن جمعیت (dt) 852/4 و 041/21 روز به ترتیب با تغذیه از شته نخود و شته جالیز به دست آمد. همچنین نرخ ذاتی تولد (b) به ترتیب برابر با 3303/0 و 3301/0 و نرخ ذاتی مرگ و میر (d) برابر با 187/0 و 297/0 بود. مقایسه پارامترهای زیستی کفشدوزک به ویژه نرخ ذاتی افزایش جمعیت نشان داد شته نخود طعمه بهتری در مقایسه با شته جالیز برای این کفشدوزک به شمار رفته و می تواند جهت پرورش آن در شرایط آزمایشگاهی مورد استفاده قرار گیرد.