مبانی و اصول حقوق شهروندی در اندیشه امام خمینی(س) و تفاوتهای آن با حقوق شهروندی در غرب
چکیده
حقوق شهروندی مجموعه ای از حقوق قانونی و مدنی است که در چهارچوب قانون اساسی کشورهای مردم سالار تعریف می شود و بنیان های کافی را برای همبستگی ملی، فرای قومیت، نژاد و جنسیت فراهم می کند. این نگرش به حقوق شهروندی در مبانی نظری دین مبین اسلام و سیره ی نبوی و ائمه هدی در رابطه ی حق و تکلیف به خوبی ترجمان یافته است. پس از انقلاب اسلامی و تدوین قانون اساسی، حقوق شهروندی در ایران بازتعریفی دینی و اجتماعی پیدا کرد. این پژوهش بر اساس روش کتابخانه ای و اسنادی و با استفاده از روش های تفسیری زمینه مند به دنبال پاسخ گویی به این سؤال می باشد که «حقوق شهروندی در اندیشه های امام خمینی بر چه اصولی شکل گرفته است و چه تفاوتی با حقوق شهروندی در غرب دارد؟». نتایج به دست آمده بیانگر آن است که شکل گیری حقوق شهروندی در اندیشه امام برگرفته از مسئله حق و تکلیف در دین مبین اسلام می باشد. همچنین امام معتقد به نظام ولایی تحت ولایت فقیه است که مردم در این نظام از اهمیت فوقالعاده ی تأسیسی، مشارکتی و نظارتی برخوردار هستند. همچنین در چهار مولفه ی آزادی های سیاسی ـ اجتماعی و مشارکت سیاسی، زنان، اقلیت های دینی و نژادی و شهروندی سطحی و عمیق تفاوت های اندیشه ی امام خمینی و غرب در خصوص شهروندی مورد بررسی قرار گرفته است. اما به طور کلی توجه به اخلاق و ارزش های متعالی انسانی علاوه بر ویژگی های مادی را می توان از تفاوت های حقوق شهروندی در اندیشه ی امام با غرب برشمرد.