ارزیابی شاخص های تحمل به تنش خشکی در ژنوتیپ های فسکیوی بلند
چکیده
به منظور بررسی شاخصهای تحمل به تنش خشکی و شناسایی ژنوتیپهای متحمل به آن ، 75 ژنوتیپ فسکیوی بلند (festuca arundinace) (شامل 25 ژنوتیپ گروه والدین، 50 ژنوتیپ حاصل از نتاج پلیکراس در دو گروه 25 تایی زودرس و دیررس) در دو آزمایش با دو سطح آب کاربردی شامل 50 و 100 درصد تخلیه رطوبت قابل استفاده خاک از عمق توسعه ریشه به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. شاخصهای کمی تحمل، شامل میانگین عملکرد، میانگین هندسی عملکرد، شاخص تحمل به تنش، شاخص حساسیت به تنش و شاخص تحمل محاسبه شدند. نتایج تجزیه واریانس حاکی از وجود تنوع ژنتیکی قابل ملاحظه بین ژنوتیپهای مورد بررسی در هر گروه آزمایشی بودند. تحلیل همبستگی بین عملکرد در شرایط تنش و عدم تنش با شاخصهای مذکور نشان داد که شاخصهای میانگین عملکرد، میانگین هندسی عملکرد و شاخص تحمل به تنش به علت دارا بودن بیشترین ضریب همبستگی با عملکرد، مناسبترین شاخصها برای تعیین ژنوتیپهای متحمل به شرایط کم آبیاری میباشند. نمودار چند متغیره بایپلات روی تمام شاخصها و نمودار سه بعدی روی مهمترین شاخصها (میانگین هندسی عملکرد و شاخص تحمل به تنش)، ژنوتیپهای یکسانی را به عنوان متحملترین ژنوتیپها در شرایط کم آبیاری معرفی نمود. در مجموع ژنوتیپهای شماره 15 و 21 در گروه والدین، ژنوتیپهای 10 و 23 در گروه زودرس و ژنوتیپهای 3، 5 و 13 در گروه دیررس برای محیطهای دارای تنش خشکی معرفی شدند. برای گروه بندی ژنوتیپها براساس سه شاخص میانگین عملکرد، میانگین هندسی عملکرد و شاخص تحمل به تنش از تجزیه خوشهای استفاده شد که تأییدی بر نتایج حاصل از نمودار بایپلات و نمودار سهبعدی در شناسایی ژنوتیپهای متحمل بود.