انواع روش های طب مکمل و جایگزین، در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس
چکیده
مقدمه: با توجه به شیوع مولتیپل اسکلروزیس (ms یا multiple sclerosis) در شهر اصفهان، مطالعه ی حاضر با هدف بررسی فراوانی نسبی استفاده از طب مکمل و جایگزین در بیماران مبتلا انجام گرفت. روش ها: در این پژوهش توصیفی- مقطعی، 400 نفر از بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس مراجعه کننده به بیمارستان الزهرای (س) اصفهان که شرایط ورود را داشتند، به روش نمونه گیری غیراحتمالی آسان انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسش نامه ی محقق ساخته، از طریق مصاحبه جمع آوری و تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: از بین 226 زن (5/56 درصد) و 174 مرد (5/43 درصد) با میانگین سنی 57/39 و میانگین مدت بیماری 5/4 سال، 340 نفر (85 درصد) از این بیماران از حداقل یکی از انواع طب مکمل و جایگزین در طول مدت بیماری استفاده کردند. انواع مورد استفاده از طب مکمل به ترتیب شامل مواد طبیعی (1/59 درصد)، درمان های معنوی (5/51 درصد)، روش فیزیکی و حرکتی (4/39 درصد)، روش ذهن و بدن (5/38 درصد)، سایر روش ها (7/24 درصد)، روش های سنتی (6/10 درصد)، درمان های انرژیایی (4/4 درصد) و سیستم های کامل درمانی (2/1 درصد) بود. بیشترین روش های مورد استفاده، مصرف ویتامین، ورزش و داروهای گیاهی بود. 5/32 درصد از بیماران سه روش و بیشتر را به کار بردند. رابطه ی معنی داری بین کوتاهی طول مدت بیماری، سن و استفاده از طب مکمل و جایگزین مشاهده شد (050/0 > p). زنان بیشتر از مردان از درمان های طب مکمل و جایگزین استفاده کردند. بین تحصیلات و استفاده از طب مکمل رابطه ی معنی داری مشاهده نشد. نتیجه گیری: اکثر بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس در کنار درمان دارویی، از درمان مکمل و جایگزین استفاده می کنند. با توجه به اثرات مثبت برخی از این درمان ها بر روی درد، خستگی و استرس بیماران و نیز عوارض و خطرات احتمالی ناشی از سایر روش ها، آموزش بیماران، پزشکان عمومی، متخصصان مغز و اعصاب و مراقبان درباره ی درمان های مکمل و جایگزین ضرورت دارد.