بروز و شدت مواجهه خانوارها با مخارج کمرشکن سلامت در استان های ایران؛ دوره ۱۳۹۳-۱۳۸۷

وحید یزدی فیض آبادی، v yazdi feyzabadi phd in health policy, health services management research center, institute for futures studies in health, kerman university of medical sciences, kerman, iranدکترای تخصصی سیاست گذاری سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت ارائه خدمات سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران مینا بهرام پور، m bahrampour msc in health economics, social determinants of health research center, institute for futures studies in health, kerman university of medical sciences, kerman, iranکارشناس ارشد اقتصاد سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهشی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران آرش رشیدیان، a rashidian professor in health policy and management, department of health management and economics, school of public health, tehran university of medical sciences, tehran, iranاستاد مدیریت و سیاستگذاری سلامت، گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران علی اکبر حقدوست، aa haghdoost professor in epidemiology, modeling in health research center, institute for futures studies in health, kerman university of medical sciences, kerman, iranاستاد اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدلسازی در سلامت، پژوهشکده آینده پژوهشی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران مسعود ابوالحلاج، m abolhallaje assistant professor in health services management, budgeting and performance monitoring center, ministry of health and medical education, tehran, iranاستادیار مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دفتر بودجه و پایش عملکرد، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران بهزاد نجفی، b najafi assistant professor in health economics, school of management and medical informatics,tehran university of medical sciences, tehran, iranدکترای تخصصی اقتصاد بهداشت، دانشکده مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران محمد رضا اکبری جور

چکیده

مقدمه و اهداف: مواجهه‏خانوارها با مخارج‏کمرشکن‏سلامت، از شاخص های سنجش حفاظت‏‏‏‏‏‏‏‏مالی خانوارها در نظام سلامت است. مطالعه حاضر با هدف اندازه گیری بروز و شدت مواجهه‏خانوارها با مخارج‏کمرشکن‏سلامت استان های کشور طی سال های 1393-1387 انجام شد. روش کار: اگر سهم مخارج پرداخت از جیب هر خانوار، حداقل 40 درصد ظرفیت پرداخت آن باشد، با مخارج‏کمرشکن‏سلامت مواجه شده است. با استفاده از داده‏های ملّی پیمایش هزینه-درآمد، سهم این خانوارها به عنوان شاخص بروز محاسبه شد. همچنین شدّت مواجهه با این مخارج، از طریق متوسط درصدی که سهم مخارج پرداخت ‏از جیب‏ سلامت از 40 درصد ظرفیت ‏پرداخت‏ خانوار فراتر می رود، محاسبه شد. داده ها با آمار توصیفی و آزمون من‏ویتنی یو تحلیل شد. برای اختلاف بین استانی از شاخص پراکندگی استفاده شد. نتایج: استان های فارس و خراسان‏جنوبی به ترتیب بیشترین و کمترین بروز و شدت مخارج‏کمرشکن‏سلامت را در سال های مطالعه داشتند. درحالی که بیشترین و کمترین شدت مواجهه در میان خانوارهای مواجهه یافته با مخارج کمرشکن سلامت، به ترتیب مربوط به استان های فارس و کردستان بود. در تمامی سال ها بروز مخارج‏ کمرشکن‏ سلامت در مناطق روستایی بیشتر از مناطق شهری بود . پراکندگی استانی نسبت به مقدار بروز هدف برای سال های مطالعه، روند ثابتی نداشته و بالا بود. نتیجه‏گیری: بروز مخارج‏کمرشکن‏سلامت در استان های مختلف و در مناطق روستایی در مقایسه با مناطق شهری اختلاف قابل توجهی دارد. با توجه به اهمیت این شاخص در ارتقای حفاظت ‏مالی سلامت، مثل شاخص پرداخت‏از‏ جیب مردم، پراکندگی آن در مناطق روستایی و شهری و در بین استان ها قابل‏ملاحظه است و نیازمند شناسایی ساختارمند گروه های محروم و کم‏درآمد مواجهه یافته با مخارج‏کمرشکن‏سلامت وحمایت های مالی و بیمه‏ای هدفمند از آنان می باشد.