تأثیر آموزش مدیریت رفتار والدین بر کاهش میزان خشم نوجوانان قلدر

منصور بیرامی، m beirami department of psychology, tabriz university, tabriz, iran,گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران سپیده کاظمی، s kazemi department of psychology, tabriz university, tabriz, iran,گروه روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران یزدان موحدی، y movahdy department of cognitive neuroscience, tabriz university, tabriz, iran,گروه علوم اعصاب شناختی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران رضا سپهوند، r sepahvand department of general psychology, zahedan university, zahedan, iranگروه روان شناسی عمومی، دانشگاه، زاهدان، زاهدان، ایران

چکیده

زمینه و هدف: خشم آثار نامطلوبی بر حالت درونی افراد و به پیرو آن بر روابط بین فردی می­گذارد و از طرفی تربیت و مدیریت صحیح رفتار والدین باعث ارتقاء و بهبود روابط والدـ کودک می­شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مدیریت رفتار براساس مدل بارکلی در­ کاهش خشم دانش آموزان دختر و پسر قلدر دوره اول متوسطه انجام شد. روش بررسی: نوع پژوهش آزمایشی از نوع پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه­ کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر و پسر دوره اول متوسطه شهر تبریز بودند. به منظور اجرای پژوهش پس از انجام سرند به وسیله معلمان و اجرای پرسشنامه قلدرـ قربانی الویوس،30 نفر از کودکانی که بر اساس نمرات کسب شده در پرسشنامه الویوس، به عنوان قلدر طبقه بندی شده بودند به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند. پس از تکمیل پرسشنامه خشم نیلسون به وسیله دانش آموزان قلدر؛ والدین گروه آزمایش به مدت 9جلسه(45 دقیقه ای) در برنامه آموزش مدیریت رفتار قرار گرفتند، ولی گروه کنترل هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد. آزمودنی ها پس از پایان جلسه های آموزش مدیریت رفتار والدین، مورد بررسی مجدد قرار گرفتند و بعد از یک ماه نیز پیگیری انجام شد. داده ها و با استفاده از شاخص­های توصیفی و آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج حاکی از اثربخشی آموزش مدیریت رفتاری والدین بر کاهش خشم نوجوانان قلدر (05/0p<) بود. در بین دختران و پسران تفاوت معنی داری مشاهده نشد. نتایج در مرحله پیگیری نیز تفاوت معنی داری را بین گروه آزمایش و کنترل نشان داد(05/0p<). نتیجه گیری: نتایج نشان داد که آموزش مدیریت رفتاری در کاهش خشم نوجوانان قلدر مؤثر بوده است که این امر می تواند ناشی از تاثیر آموزش بر روابط روزانه در آنان باشد.