مقاله

ارزیابی فعّالیت دافع حشره ی عصاره ی برگ درخت گردو (l juglans regia)بر روی پشه-ی c‏ulex pipiens در شرایط آزمایشگاهی

سید فرزاد متولی حقی، seyyed farzad motevalli-haghi 1department of entomology, faculty of health, mazandaran university of medical sciences, sari, iran1گروه حشره شناسی پزشکی، دانشکده بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران محمد علی ابراهیم زاده، mohammad ali ebrahimzadeh 2department of medicinal chemistry, pharmaceutical sciences research center , faculty of pharmacy,mazandaran university of medical sciences, sari, iranگروه شیمی داروئی، مرکز تحقیقات علوم داروئی، دانشکده داروسازی ساری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران سید حسن نیکوکار، seyed hassan nikookar 1department of entomology, faculty of health, mazandaran university of medical sciences, sari, iranگروه حشره شناسی پزشکی، دانشکده بهداشت،دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران بهزاد پارسی، behzad parsi department of physiology, faculty of medicine ,mazandaran university of medical sciences, sari, iranگروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی ساری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران محسن کرمی، mohsen karami department of parasitology and mycology , faculty of medicine ,babol university of medical sciences, babol, iranگرو انگل شناسی و قارچ شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران حامد فتحی، hamed fathi pharmaceutical sciences research center,faculty of pharmacy, mazandaran university of medical sciences, sari, iranساری، ، مرکزتحقیقات علوم داروئی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران،ساری، ایران

چکیده

مقدمه: در سال های اخیر، مصرف بیش از حدّ سموم علاوه بر ایجاد مخاطرات بهداشتی- محیطی، احتمالاً باعث بروز مقاومت در حشرات نیز شده است؛ ازاین رو، یافتن یک روش ایمن، بادوام و اقتصادی در مبارزه با حشرات، ضروری است. استفاده از دورکننده ها، روش خوبی در پیشگیری از بیماری هاست. از اندام های مختلف درخت گردو (juglans regia l) در طبّ سنّتی استفاده شده و از برگ آن اثرات ضدّ التهابی، ضدّ درد و آنتی اکسیدانی گزارش شده است. هدف این تحقیق، شناسایی و استفاده از گیاهان بومی بی خطر در دفع حشرات است؛ به نحوی که مسمومیتی نیز در انسان ایجاد ننمایند. مواد و روش ها: در این تحقیق تجربی- آزمایشگاهی، برگ درخت گردو، از رویشگاه طبیعی ساری (گله ­کلا سفلی-کردخیل) جمع آوری و شناسایی شد و پس از خشک شدن، از آن عصاره گیری شد. سپس عصاره ی متانولی به دست آمده از آن با غلظت های مختلف بر روی پوست خوکچه ی هندی پخش شد. پس از گذشت 30 دقیقه از زمان تماس، تعداد گزش های پشه ی بالغ کولکس(culex pipiens)در منطقه ی مورد نظر ثبت و مورد تجزیه­ وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: مقایسه ی میانگین های مربوط به اثر دورکنندگی عصاره های برگ درخت گردو بر روی پشه ی کولکس نشان داد در غلظت های بالا، میزان خون خواری در پشه ها کمتر است و اختلاف معناداری در غلظت های مختلف آن وجود دارد (0/001 p.value=). بیشترین اثر دورکنندگی مربوط به غلظت mg/kg250 برابر 73/36% بوده است. نتیجه گیری: اثر عصاره های برگ درخت گردو بر روی پشه ی کولکس نشان داد با افزایش غلظت عصاره، میزان دورکنندگی حشرات افزایش می یابد. درمجموع غلظت ها، درصد اثربخشی در آزمایش های حیوانی به اندازه ی 49.78% (میانگین کل) بوده است؛ لذا پیشنهاد می­گردد از عصاره­ی گیاه جهت تهیه­ی فرآورده ای برای پیشگیری از نیش پشه های شهری (کولکس) استفاده شود.

اسناد مشابه