مقاله

بررسی وضعیت تعادل فضایی نظام شهری ایران در سطوح ملی- منطقه ای طی ۶۰ سال اخیر

چکیده

ایران تا قبل از قرن حاضر از نظام شهری نسبتا متعادلی برخوردار بوده است، اما در شش دهه اخیر توسعه سرمایه داری در چهارچوب اقتصادی متکی بر نفت باعث عدم تعادل فضایی نظام شهری کشور گردیده است. از طرف دیگر تعادل فضایی نظام شهری در سطح ملی در گروه تعادل فضایی در سطح منطقه ای می باشد، از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت تعادل فضایی نظام شهری ایران در سطوح ملی و منطقه ای طی دوره 1335 الی 1390 صورت پذیرفته است. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی می باشد. جامعه آماری شامل سکونتگاه های شهری ایران در 60 سال اخیر و روش گردآوری داده ها به صورت اسنادی است. در این پژوهش جهت بررسی تعادل فضایی نظام شهری استان های ایران از مدل آنتروپی استفاده گردید. نتایج این پژوهش حاکی از آن است، که با وجود این که نظام شهری کشور به سمت حد مطلوب تعادل فضایی گرایش دارد، ولی به علت اختلاف با حد نرمال، عدم تعادل فضایی در نظام شهری ایران در سطح ملی و منطقه ای همچنان باقی است، که این امر در خصوص تعداد سکونتگاه های شهری مشهودتر می باشد.

اسناد مشابه

  • بررسی وضعیت تعادل فضایی نظام شهری ایران در سطوح ملی- منطقه ای طی 60 سال اخیر

    ایران تا قبل از قرن حاضر از نظام شهری نسبتا متعادلی برخوردار بوده است، اما در شش دهه اخیر توسعه سرمایه داری در چهارچوب اقتصادی متکی بر نفت باعث عدم تعادل فضایی نظام شهری کشور گردیده است. از طرف دیگر تعادل فضایی نظام شهری در سطح ملی در گروه تعادل فضایی در سطح منطقه ای می باشد، از

  • تحلیل فضایی نظام شهری منطقه شمال کشور طی سال های 1335 تا 1395

    با مطالعه سیستم های شهری نحوه پخشایش و میزان تعادل در توزیع جمعیّت مشخص تر می شود. این مقاله با هدف بررسی تحوّلات نظام شهری منطقه شمال کشور جهت مشخص کردن وضعیّت تعادل آن تدوین شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و مبنای آماری داده ها، نتایج سرشماری های عمومی نفوس و مسک

  • چگونگی توزیع فضایی جمعیت در نظام شهری ایران طی سال های 1335 تا 1385

    مقاله۲۰۰۹پژوهشهای جغرافیای انسانیرحمت اله فرهودی، سعید زنگنه شهرکی، رامین ساعد موچشی

    نظام شهری عبارت است از مجموعه ای از شهرک ها و شهرهای وابسته به یکدیگر که ساختار نظام سکونتگاه های شهری را در یک منطقه یا کشور به وجود می آورند. یکی از مهم ترین مباحث در نظام شهری، چگونگی توزیع فضایی جمعیت است. از آنجا که توزیع فضایی جمعیت در سطح نظام شهری، از یک طرف تحت تأثیر عوا

  • چگونگی توزیع فضایی جمعیت در نظام شهری ایران طی سال های ۱۳۳۵ تا ۱۳۸۵

    مقالهپژوهشهای جغرافیای انسانیرحمت اله فرهودی، استادیار دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران سعید زنگنه شهرکی، دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران رامین ساعد موچشی، دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران

    نظام شهری عبارت است از مجموعه ای از شهرک ها و شهرهای وابسته به یکدیگر که ساختار نظام سکونتگاه های شهری را در یک منطقه یا کشور به وجود می آورند. یکی از مهم ترین مباحث در نظام شهری، چگونگی توزیع فضایی جمعیت است. از آنجا که توزیع فضایی جمعیت در سطح نظام شهری، از یک طرف تحت تأثیر عوا

  • تحلیل ابعاد کالبدی– فضایی تمرکز‌گرایی در نظام شهری ایران

    در چند دهه اخیر سکونتگاههای شهری دنیا با سرعت زیادی گسترش یافته و به شهرهای بزرگ تبدیل شدهاند. این گسترش در مورد کشورهای در حال توسعه حادتر میباشد، بهطوریکه یکی از بارزترین ویژگیهای شهرنشینی در این کشورها توزیع فضایی نامناسب شهرها میباشد. سرعت و شتاب افزایش جمعیت در شهرها و تمرکز

  • پویایی فضایی - زمانی نظام شهری ایران (۱۳۹۰-۱۳۳۵)

    مقالهپژوهش های جغرافیای برنامه ریزی شهریفرانک سیف الدینی، استاد دانشکدۀ جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران حسین منصوریان، دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، ایران احمد پوراحمد، استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران روشنک درویش زاده

    در این مقاله پویایی فضایی - زمانی نظام شهری ایران در دورۀ زمانی 90-1335 بررسی می شود. نمونۀ تحت مطالعه شهرهای دارای جمعیت بالاتر از 100 هزار نفر در سال 1390 است. شاخص تحرک رتبه برای سنجش تغییر رتبۀ شهرها در سلسله مراتب شهری ایران استفاده شد. از تکنیک های پیشرفتۀ تحلیل فضایی شامل