جداسازی و شناسایی باکتری تولید کننده بیوسورفکتانت از جنس سودوموناس آئروژینوزا و بررسی اثرات ضد باکتریایی بیوسورفکتانت تولیدی در شرایط آزمایشگاهی
چکیده
مقدمه: بیوسورفکتانتها ترکیبات زیستی آمفیفیلیک به شکل خارج سلولی یا بخشی از غشاءهای سلولی تولید شده بهوسیله انواع میکروارگانیسمها هستند که به علت استفاده از آنها در صنایع مختلف از اهمیت ویژهای برخوردارند. بنابراین، هدف از این پژوهش شناسایی یک سویه باکتری از جنس سودوموناس آئروژینوزا تولید کننده بیوسورفکتانت بود . مواد و روش ها: در این پژوهش، نمونههای مختلف از نفت، آب و خاک آلوده به نفت تهیه شدند. فعالیت همولیتیک، فعالیت امولسیفیه کنندگی و اندازهگیری کشش سطحی استفاده و سویه انتخابی بهوسیله آزمایشهای بیوشیمیایی شناسایی شدند. همچنین، ماهیت بیوسورفکتانت و اثرات ضد باکتریایی نیز برای سویه انتخابی بررسی شد . نتایج: در این پژوهش، 88 سویه باکتریایی جداسازی شدند. از میان آنها 24 سویه دارای فعالیت همولیتیک بودند که از میان آنها 14 سویه فعالیت امولسیفیه کنندگی بالای70 درصد داشتند و در نهایت، از میان آنها 4 سویه قادر به رساندن کشش سطحی به کمتر از 40 میلینیوتن بر متر بودند. براساس آزمایشهای بیوشیمیایی، یک سویه انتخابی در این پژوهش، به عنوان سودوموناس آئروژینوزا 83، شناسایی و انتخاب شد. نتایج بررسی ماهیت بیوسورفکتانت با کروماتوگرافی لایه نازک [i] مشخص شد که از نوع گلیکولیپیدی بود. همچنین، بیوسورفکتانت تولیدی سویه انتخابی دارای فعالیت ضد باکتریایی بر علیه 6 باکتری عفونتزا بودند. حساسترین باکتری نسبت به تاثیر عصاره بیوسورفکتانت سودوموناسآئروژینوزا 83 و استافیلوکوکوس اورئوس و مقاومترین باکتری نسبت به این عصاره، پروتئوس میرابیلیس است. همچنین، نتایج حداقل غلظت مهارکنندگی [ii] و حداقل غلظت کشندگی [iii] نشان داد که حداقل غلظت مهارکنندگی عصاره دررقت 63 و 125 میلیگرم بر میلیلیتر به ترتیب بر روی باکتری اشریشیا کلی ، استافیلوکوکوس اپیدرمیس و استافیلوکوکوس اورئوس موثر بود. همچنین، حداقل غلظت کشندگی عصاره در رقت 63 و 125 میلیگرم بر میلیلیتر به ترتیب بر روی استافیلوکوکوس اپیدرمیس و استافیلوکوکوس اورئوس اثر داشت . بحث و نتیجه گیری: سودوموناس آئروژینوزا قابلیت بالایی در کاهش کشش سطحی و بیوسورفکتانت استخراج شده از آن دارای اثرات ضدباکتریایی بالایی است. بنابراین، میتوان گفت که این باکتری دارای پتانسیل فراوانی برای کاربردهای بیوتکنولوژی و زیست محیطی است . [i] . tlc [ii] . minimal inhibitory concentration ( mic) [iii] . minimal bacteriocidal concentration ( mbc)