بررسی ویژگی های فیزیولوژیک، دفاعی و محتوای عناصر دو رقم قرمز و جارویی سورگوم (sorghum bicolor) در تنش شوری در شرایط کشت درون شیشه
چکیده
پژوهش حاضر، برای بررسی پاسخهای فیزیولوژیک و دفاعی ارقام سورگوم قرمز و جارویی نسبت به تنش شوری در شرایط کشت درون شیشه طراحی شد. در ابتدا بذرهای ارقام گیاه سورگوم در محیط کشت ms دارای غلظتهای0، 50، 100 و 150 میلیمولار nacl در شرایط درون شیشهای کشت شدند. پس از 2 هفته، اثر تنش شوری بر درصد جوانهزنی، شاخص های رشد، آنتوسیانین کل، فلاونوئیدها، قندهای احیاءکننده، پرولین، یونهای na+، k+ و ca2+، پروتئین محلول کل، فعالیت آنزیمهای کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز بررسی شد. در پژوهش حاضر، دو رقم قرمز و جارویی، که به ترتیب ارقام حساس و مقاوم نسبت به شوری هستند بر اساس درصد جوانهزنی و شاخص های رشد، بررسی شدند. مقدار رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیل کل و کاروتنوئید) و آنتوسیانین با افزایش مقدار نمک در هر دو رقم کاهش یافت، درحالیکه میزان فلاونوئید ها در سه طول موج270، 300 و 330 نانومتر افزایش یافتند. با افزایش شوری میزان پرولین، قند و پروتئین در بافتهای ریشه و ساقه هر دو رقم افزایش پیدا کردند. محتوای یون سدیم در ریشه هر دو رقم و ساقه رقم قرمز افزایش یافت؛ ولی در ساقه رقم جارویی تفاوت معنیداری نشان نداد. به طور کلی، پتاسیم در تنش شوری کاهش یافت. نسبت سدیم به پتاسیم در ریشه هر دو رقم و ساقه رقم قرمز افزایش نشان داد؛ درحالیکه نسبت سدیم به پتاسیم در ساقه رقم جارویی اثر معنیدار نشان نداد. شوری اثر معنیداری بر میزان یون کلسیم در ریشه دو رقم نداشت. در حالیکه میزان کلسیم در ساقه هر دو رقم افزایش یافت. فعالیت آنزیم cat در اندام هوایی و ریشه هر دو رقم افزایش یافت؛ ولی فعالیت apx در رقم جارویی افزایش و در رقم قرمز کاهش معنیدار را نشان داد.