مقاله

بررسی تغییرات عملکرد و ترکیبات اسانس گیاه مرزه (satureja hortensis) در واکنش به تیمارهای مختلف مس و روی

منصور قربانپور، گروه گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، 83498-38156، اراک، ایران حمایت عسگری لجایر، گروه مهندسی خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران بابک متشرع زاده، گروه مهندسی خاک شناسی، پردیس کشاورزی و منابع، طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران جواد هادیان، گروه مهندسی کشاورزی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

مس و روی از عناصر کم مصرف ضروری برای گیاه است که نقش های ساختاری و عملکردی متعددی در فرآیندهای متابولیکی گیاهان دارند. در این مطالعه، با توجه به اهمیت زیاد گیاه مرزه (satureja hortensis) در زمینه های دارویی و صنعتی، اثر سطوح مختلف عناصر مس و روی بر تغییرات محتوا، عملکرد و ترکیبات شیمیایی اسانس این گیاه بررسی شد. تیمارهای آزمایش شامل مقادیر مختلف مس (0، 5 و 25 میلی گرم در کیلوگرم از منبع سولفات مس) و روی (0، 10 و 50 میلی گرم در کیلوگرم از منبع سولفات روی) و ترکیبی از تمام سطوح عناصر بودند. نمونه های اسانس پس از استخراج، با دستگاه های gc و gc/ms تحلیل شدند. در تحقیق حاضر، بیشترین محتوا و عملکرد اسانس در غلظت های 5 و 10 میلی گرم در کیلوگرم سولفات مس و سولفات روی و کمترین محتوا و عملکرد اسانس در غلظت های 25 و 50 میلی گرم در کیلوگرم سولفات مس و سولفات روی به دست آمد. آنالیز اسانس گیاه نشان داد که ترکیبات کارواکرول، گاما ترپینن، پاراسیمن و دلتا تری کارن از ترکیبات عمده اسانس هستند که به ترتیب در در غلظت های 5 و 10، 25 و 50 میلی گرم در کیلوگرم سولفات مس و 0، 5، 10 و 25 میلی گرم در کیلوگرم سولفات روی مشاهده شدند. مقایسه محتوا، عملکرد و ترکیبات اسانس در گیاهان تحت تیمارهای مختلف با گیاهان شاهد نشان داد که مقدار این شاخص ها و به ویژه مونوترپن های اکسیژنه با کاربرد سطوح اندک مس و روی افزایش و با کاربرد سطوح بالاتر همین عناصر از مقدار آنها کاسته شد.

اسناد مشابه