تعیین رویشگاه بالقوه گاوزبان خارک دار (anchusa strigosa) با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی و سیستم اطلاعات جغرافیایی در شهرستان دزفول
چکیده
توسعه گیاهان بومی یکی از راهکارهای احیاء مراتع تخریبشده میباشد. گاوزبان خارکدار (anchusa strigosa) یکی از گونههای مرتعی شهرستان دزفول و گونهای دارویی و صادراتی است. با توجه به تخریب این گونه، تحت تأثیر چرای مفرط و تخریب مراتع، میتوان با ملاحظه خواهشهای اکولوژیکی گونه مذکور، اقدام به توسعه رویشگاهی آن نمود. هدف از این تحقیق تعیین رویشگاه بالقوه برای توسعه گونه گاوزبان خارکدار با توجه به معیارهای اقلیمی، خاکی و توپوگرافی با استفاده از سامانههای اطلاعات جغرافیایی و تحلیل سلسله مراتبی می باشد. برای این منظور در سال 1394 از دادههای مکانی حضور گونه به عنوان مکانهای بالفعل برای رویش استفاده شد. بخشی از اطلاعات رویشگاهی این گونه با استفاده از مطالعات زمینی و برداشت نقاط حضور آن استخراج شد. بدین ترتیب که ابتدا نقشه نقطهای مناطق حضور بر اساس بازدید میدانی تهیه و سپس اطلاعات بیوفیزیکی رویشگاههای فعلی استخراج شد. جهت تکمیل اطلاعات فوق، خواهشهای اکولوژیک گونه مذکور استخراج و با اطلاعات زمینی تلفیق شد. نقشه شش معیار در محیط arcgis®10.1 تهیه، طبقهبندی و استانداردسازی شد. ازآنجاکه وزن لایههای مذکور یکسان نیست، جهت اولویت بندی مناطق مستعد رویشگاهی از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی جهت وزندهی استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد از کل مساحت 3/464547 هکتاری منطقه، 31 درصد رویشگاه خوب، 38 درصد رویشگاه متوسط، 7 درصد جزء رویشگاههای ضعیف تا خیلی ضعیف میباشد. درواقع مقدار مساحت مناطق رویشگاهی مناسب برای رشد و استقرار این گونه 2/349909 هکتار است. همچنین از نتایج تحقیق استنباط میشود که بارندگی بیشترین وزن و شیب کمترین وزن را دارد که نشان داد که معیار بارندگی مهم ترین و شیب بیاهمیتترین برای رشد این گونه است.