ارزیابی آسیب پذیری آبخوان رامهرمز با تلفیق مدل دراستیک و تحلیل سلسله مراتبی

پوریا مرادی، دانش آموخته کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه شهید چمران اهواز حسن روحی، دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی، دانشگاه شهید چمران اهواز کاظم رنگزن، دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز نصرالله کلانتری، استاد دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز نازنین قنبری، دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

در مسائل مدیریت منابع آب زیرزمینی ارزیابی آسیب پذیری آبخوان ها به منظور حافظت از این منابع در برابر آلودگی، از اهمیت بالایی برخوردار است. یکی از راه کارهای مهم و اولیه برای جلوگیری از آلودگی آب های زیرزمینی، شناسایی مناطق آسیب پذیر آبخوان و استفاده از نتایج آن برای مدیریت کاربری اراضی است. در این تحقیق، آسیب­پذیری آبخوان آبرفتی دشت رامهرمز در برابر آلودگی، به کمک سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدل دراستیک ارزیابی شده است. در مدل دراستیک نقشه هفت خصوصیات هیدروژئولوژیکی مؤثر بر آلودگی آب های زیرزمینی (عمق تا سطح ایستابی، تغذیه خالص آبخوان، محیط آبخوان، محیط خاک، توپوگرافی، منطقۀ غیراشباع و هدایت هیدرولیکی) با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی با یکدیگر ترکیب، و نقشه آسیب پذیری آبخوان تهیه گردید. تلفیق لایه­ها با سه روش دراستیک- دراستیک، دراستیک- فرآیند سلسله مراتبی و فرآیند سلسله مراتبی- فرآیند سلسله مراتبی انجام شد. از داده های نیترات برای صحت­سنجی مدل به دست آمده، استفاده گردید. نتایج نشان می­دهد که قسمت وسیعی از دشت دارای آسیب­پذیری کم تا متوسط بوده و تنها قسمت­های جنوب شرق دارای آسیب­پذیری زیاد می­باشد. همچنین نتایج دو روش دراستیک- دراستیک، دراستیک- فرآیند سلسله مراتبی نسبت به روش فرآیند سلسله مراتبی- فرآیند سلسله مراتبی جواب های بهتری را در منطقه موردمطالعه داشته­اند. مقادیر همبستگی میان شاخص کیو (q) و غلظت نیترات در روش­های دراستیک- دراستیک، دراستیک- فرآیند سلسله مراتبی و فرآیند سلسله مراتبی- فرآیند سلسله به ترتیب 97/0، 96/0 و 81/0 به دست آمد که تأییدی بر نتایج حاصل شده است.