سلامت روان نوجوانان دبیرستانی شهر کاشان در سال ۱۳۸۳

زهرا سپهر منش، z sepehrmanesh assistant professor,child and adolescent psychiatrist, kashan university of medical sciences, kashanاستادیار، فوق تخصص روانپزشکی کودک ونوجوان، دانشگاه علوم پزشکی کاشان افشین احمدوند، a ahmadvand assistant professor,department of psychiatry, kashan university of medical sciences, kashanاستادیار، روانپزشک، دانشگاه علوم پزشکی کاشان پروین یاوری، p yavari professor,department of epidemiology, shahid beheshti university of medical sciences,tehranاستاد، گروه اپیدمیولوژی و مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران رضوان ساعی، r saei clinical psychologist,akhavan hospital,kashanکارشناس روانشناسی بالینی، بیمارستان اخوان، کاشان

چکیده

مقدمه واهداف: نوجوانی از مهم ترین مراحل رشد و تکامل انسان است که ویژگی های رشدی آن می تواند زمینه ساز بروز انواع اختلالات رفتاری، بزهکاری، سوء مصرف مواد و بیماری های روانی باشد. با توجه به افزایش تعداد نوجوانان و جوانان در ساختار جمعیتی ایران، شناخت سریع و برنامه ریزی مناسب برای کنترل این اختلالات حائز اهمیت است. بر این اساس در پژوهش حاضر، وضعیت سلامت روانی نوجوانان شهر کاشان در سال 1383 مورد برسی قرار گرفته است . روش کار: در این پژوهش مقطعی، 400 نفر از دانش آموزان دبیرستانی شهر کاشان، به روش نمونه گیری طبقه ای- تصادفی وارد مطالعه شدند. در این مطالعه ابزار سنجش شامل دو بخش بود. بخش اول شامل مشخصات جمعیت شناختی دانش آموز و بخش دوم پرسشنامه scl-90-r بود. پرسشنامه مشخصات دموگرافیک شامل سن، جنس، سن پدر ومادر، سن بلوغ جنسی، معدل تحصیلی، سابقه مصرف مواد و اختلال روانی بود. داده های پژوهش با استفاده از نرم افزار spss وآمار توصیفی و آمار آستنباطی (آزمون کروسکال والیس و t-test) مورد تجزیه وتحلیل آماری قرار گرفتند. نتایج: بر اساس نتایج بدست آمده، 10 درصد از نوجوانان دبیرستانی، مشکوک به اختلال روانی شناخته شدند. شایع ترین علائم روانی بر اساس ابعاد 9 گانه آزمون بترتیب: افکار پارانوئید، حساسیت بین فردی، افسردگی، اضطراب و پرخاشگری بود. میانگین ابعاد روانی در نوجوانان با سابقه تنبیه بدنی، وجود سابقه ترک تحصیل، سابقه اعتیاد و اختلال روانی در خانواده افزایش داشت که از لحاظ آماری این افزایش معنادار بود(05/0p<). در نوجوانان پسر با سابقه مصرف مواد، میانگین ابعاد روانی افسردگی و پرخاشگری بالا تر از سایر ابعاد بود. gsi کلی(کلیت ابعاد روانی) در پسران مصرف کننده مواد 9/1 و در نوجوانان دیگر 87/0 بدست آمد که این تفاوت معنی دار بود. (05/0p<). در این مطالعه تفاوت معنی داری بین جنسیت و سلامت روان(میانگین کلی ابعاد روانی) مشاهده نشد؛ ولی در بعد افسردگی، حساسیت بین فردی و اضطراب بین نوجوانان دختر و پسر اختلاف معنی دار مشاهده شد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش و میزان بالای موارد مشکوک به اختلال روانی در نوجوانان، توجه بیشتر مسولین جهت حل مشکلات بهداشت روانی دانش آموزان و فعال سازی مرکز مشاوره مدارس ضروری بنظر می رسد و انجام برنامه ریزی های جامع به منظور ارائه خدمات مشاوره روانپزشکی و اجرای برنامه های منظم و مستمر آموزش بهداشت روانی و گنجاندن مطالب درسی در زمینه بهداشت روانی می تواند در جهت ارتقاء سلامت روانی دانش آموزان مفید باشد.