مقاله

التناص القرآنی فی شعر أحمد مطر ومهدی أخوان ثالث

چکیده

هذه الدراسه تسعی لبحث الشعر العربی والفارسی فی العصر الحدیث، وذلک من خلال دراسه التناص عند شاعرین متقاربین فی الزمن وفی الأدبین العربی والفارسی، وهما الشاعر العربی المعاصر أحمد مطر، والشاعر الإیرانی مهدی أخوان ثالث، فقد تشابهت ظروفهما المعیشیه والمؤثّرات علی حیاه کلّ منهما، وکان لذلک انعکاسات وآثار بدت واضحه فی الإنتاج الفنی لکل منهما. وقد هدفت هذه الدراسه لمعرفه التناص، والعلاقه بین بنیه اللغه الشعریه والمواضیع فی شعر أحمد مطر ومهدی أخوان ثالث. وقد تبیّن أنّهما یکّونان التناص عن طریق توظیف الإمکانات الفنیه کافّه، وبذلک فإن شعرهما یسعی إلی بناء عالم بدیل، یتجه مباشره إلی التناص القرآنی، دون الاتکاء علی عناصر أخری. ورصدت الدراسه التناص الذی انطلق منها الشاعران، لتشکل هذه الدراسه محاوله نقدیه ووقفه للأدب المقارن علی تحولات الرؤیا فی شعر أحمد مطر ومهدی أخوان ثالث وأثر هذه التحولات فی التناص، ویعتبر التناص القرآنی من الجوانب المهمه فی دراسه الشعر ونقده، وتشکل عنصراً کبیراً للوقوف علی التجربه الشعریه التی تتجاوز مظاهر الحیاه فی مجتمعنا العربی والإسلامی إلی روح الذات الإنسانیه وواقعها، الواقع الذی یستمد الشاعران منه مادتهما ویعدّ النص القرآنی مصدراً غنیا للتناص وللإلهام الشعری علی مستوی الدلاله والرؤیه لدی الشاعرین وذلک أنّ استحضار الخطاب الدینی فی الخطاب الشعری المعاصر؛ یعنی إعطاء مصداقیه وتمیز لدلالات النصوص الشعریه، انطلاقاً من مصداقیه القرآن، وقداسته وإعجازه. وحاولت الدراسه للکشف عن معالم البنیات للتناص ومظاهر التعبیر الشعری، وانشاء تعبیر جمالی للتراکیب وتشکیلاتها اللغویه علی حد سواء فی شعر أحمد مطر ومهدی أخوان ثالث.

اسناد مشابه

  • التناص القرآنی فی شعر أحمد مطر ومهدی أخوان ثالث

    هذه الدراسة تسعی لبحث الشعر العربی والفارسی فی العصر الحدیث، وذلک من خلال دراسة التناص عند شاعرین متقاربین فی الزمن وفی الأدبین العربی والفارسی، وهما الشاعر العربی المعاصر أحمد مطر، والشاعر الإیرانی مهدی أخوان ثالث، فقد تشابهت ظروفهما المعیشیة والمؤثّرات علی حیاة کلّ منهما، وکان

  • دغدغه‌های سیاسی در شعر بدر شاکر سیّاب و مهدی اخوان ثالث

    اصطلاح «نوستالژی» یا همان «غمغربت» و «دلتنگی» در دورهی معاصر و به دلیل رویدادهای سیاسی و اجتماعی، رنگی دیگر به خود گرفته است. سیّاب و اخوان ثالث، به دلیل مواجه شدن با ناکامیهای سیاسی مشترک، نوعی دلتنگی سیاسی در سرودههای آن دو سایه افکنده است؛ و ناامیدی سیاسی، از بنمایههای اصلی شع

  • نشانه‌شناسی عنوان در شعر احمد مطر بر اساس نظریه سوسور

    از جمله شیوه‌های متعدد در نقد آثار ادبی، می‌توان به نشانه‌شناسی ادبی اشاره کرد که شاخه‌ای از علم نشانه‌ها محسوب می‌شود و دسته‌ای خاص از متون کلامی را مورد مطالعه قرار می‌دهد. این علم را می‌توان در مورد عناوین آثار ادبی از جمله شعر نیز به کار گرفت؛ زیرا عنوان‌ یک شعر، گویای مضامین

  • بررسی تطبیقی درونمایه اعتراض در شعر احمد مطر و علیرضا قزوه

    مقاله۲۰۱۷مطالعات تطبیقی فارسی و عربیدکتر سید محسن حسینی مؤخر، سید حمید نجات

    در میان شاعران معاصر عرب، احمد مطر از لحاظ شعرهای زیادی که با درونمایۀ اعتراض سروده به چهره‌ای شاخص و پیشرو بدل شده است. در میان شاعران ایرانی نیز علیرضا قزوه یکی از پیشروان اصلی جریان شعر اعتراض در ادبیات معاصر به شمار می‌رود. بررسی شعر این دو شاعر حاکی است که اشعار اعتراضی آنان

  • مفهوم آزادی در شعر احمد مطر

    مقاله۲۰۱۲ادبیات پایداری

    شاعر عرب زبانِ معاصر، أحمد مطر، در میان هم عصرانش از ویژگی‌های خاص سبکی و ساختاری برخوردار است او . شاعری عراقی است که از وطنش تبعید شد و در راه آزادی و وطن مجاهدت نمود، از این رو، شاعرِ تبعید و به ویژه شاعر شعرهای پلاکارد (لافتات) از بارزترین لقب‌های وی است. احمد مطر شاعری سیاسی

  • باغ بی برگی نقد و بررسی شعر "باغ من" از اخوان ثالث

    مقاله۲۰۰۵ادبیات عرفانی و اسطوره شناختیحسین خسروی

    در این مقاله یکی از اشعار مهدی اخوان ثالث(1307-1369 ه.ش) به نام "باغ من" شرح و تفسیر شده است.این شعر از نظر تازگی تصاویر،ترکیبات نو،پیوند استوار فرم و محتوا و انسجام در محور عمودی،از شیواترین سروده های اخوان و بلکه از بهترین یادگارهای شعر معاصر ایران است. در این شعر،پاییز موضوع ش