ارزیابی برخی صفات فیتوشیمیایی، مورفولوژیکی و میزان عناصر معدنی جمعیت های مختلف گیاه دارویی عناب (ziziphus jujuba mill.)
چکیده
عناب (ziziphus jujuba mill.) از درختان دارویی ارزشمندی است که در ایران پراکنش دارد. میوه این گیاه به دلیل داشتن مواد مؤثره در صنایع غذایی و دارویی استفاده می شود. در این مطالعه برخی صفات فیتوشیمیایی، مورفولوژیکی و عناصر معدنی میوه 23 اکوتیپ عناب واقع در ایستگاه تحقیقات بدیعی در بخش گازرون استان قم (j1-j23) اندازه گیری شد. کربوهیدرات محلول کل (tsc) نمونه ها از 54/5% تا 36/23% متغیر بود. بیشترین و کمترین میزان tss میوه ها به ترتیب از اکوتیپ j1 (13/36%) و j22 (1/16%) بدست آمد. اکوتیپ j7 دارای بیشترین اسیدیته کل (ta) به میزان 31/3% بود. میزان پروتئین نمونه ها بین 6/5% (j19) تا 5/13% (j7) بود. بیشترین میزان نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن، روی، مس، منگنز و کادمیوم نمونه ها به ترتیب از اکوتیپ های j8 (6/2%)، j8 (153/0%)، j17 (25/1%)، j3 (ppm 91/28)، j4 (ppm 12/41)، j3 (ppm 27/50)، j1 (ppm 23/80) و j8 (ppm 35/0) حاصل شد. براساس تجزیه خوشه ای نمونه ها به هشت گروه تقسیم شدند. عدم وجود تطابق در تجزیه خوشه ای و قرار نگرفتن اکوتیپ ها در کنار هم می تواند ناشی از تفاوت ژنتیکی باشد. ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که میزان کربوهیدرات محلول کل با مواد جامد محلول همبستگی مثبت و معنی داری نشان داد. همچنین همبستگی وزن با صفت طول و نسبت طول به قطر میوه مثبت و معنی دار بود. البته سایر صفات فیتوشیمیایی و مورفولوژیکی میوه با هم همبستگی نشان ندادند.