بررسی اثرات زیست محیطی نظام های تولید زعفران با استفاده از روش ارزیابی چرخه حیات (مطالعه موردی: شهرستان های تربت حیدریه و قائن)
چکیده
این مطالعه با هدف مقایسه اثرات زیست محیطی نظامهای تولید زعفران طی سالهای اول تا هفتم در شهرستانهای تربت حیدریه و قائن به عنوان دو قطب مهم تولید این محصول، در سطوح مختلف مصرف نهادهها و کود دامی (کمتر از 100، 150-100 و بیش از 150 تن در هکتار) در سال 1394 با استفاده از روش ارزیابی چرخه حیات (lca) انجام شد. بر اساس روش iso14044، lca در چهار گام تعریف اهداف و حوزه عمل مطالعه، ممیزی چرخه حیات، ارزیابی تأثیر چرخه حیات (شامل گرمایش جهانی، غنیسازی در محیطهای خشکی و آبی و اسیدی شدن) و تلفیق و تفسیر نتایج محاسبه شد. واحد کارکردی معادل یک تن گل در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که میزان مصرف نهادهها شامل سوخت و کودهای دامی و شیمیایی در تربت حیدریه بالاتر از قائن بود. همچنین بالاترین عملکرد گل در شهرستانهای قائن و تربت حیدریه (به ترتیب با 47/1 و 66/1 تن در هکتار) در پایینترین سطح مصرف کود دامی حاصل گردید. بالاترین پتانسیل غنیسازی در محیط آبی در شهرستانهای قائن و تربت حیدریه برای بیشترین میزان مصرف کود دامی به ترتیب برابر با 861/4 و 983/10 واحد معادل کیلوگرم po4 به ازای یک تن گل مشاهده گردید. بالاترین مجموع شاخص بومشناخت در شهرستان های قائن و تربت حیدریه برای بالاترین سطح کودی برابر با 34/1 و 18/3 ecox به ازای یک تن گل محاسبه گردید. با توجه به سهم بالای اثرات زیست محیطی در نظامهای تولید زعفران به ویژه در تربت حیدریه توصیه میشود از کشت مخلوط، کمخاکورزی و مصرف مقادیر مناسب کودهای آلی بهرهگیری گردد.