واکنش سرمایه گذاری بخش خصوصی به هزینه استفاده از سرمایه، نااطمینانی و نرخ استفاده از ظرفیت های تولیدی
چکیده
سرمایه گذاری به لحاظ نقشی که در افزایش ظرفیت های تولیدی جامعه و افزایش سطح تولید، درآمد و اشتغال دارد از اهمیت ویژه ای در تحلیل های اقتصادی برخوردار است. به همین جهت همواره اقتصاددانان در تلاش بوده اند تا متغیرهای تأثیرگذار بر سرمایه گذاری را شناسایی کنند. نظریه نئوکلاسیک سرمایه گذاری تأکید ویژه ای بر نقش هزینه استفاده از سرمایه در تشکیل سرمایه ثابت دارد. این مقاله با بهره گیری از مبانی نظری نئوکلاسیکی سرمایه گذاری جرگینسون سعی دارد میزان تأثیرگذاری هزینه استفاده از سرمایه بر سرمایه گذاری بخش خصوصی را در اقتصاد ایران تعیین نماید. از آنجا که نااطمینانی و نرخ استفاده از ظرفیت های تولیدی عوامل مهم دیگر تأثیرگذار بر سرمایه گذاری بخش خصوصی هستند، این متغیرها نیز در کنار هزینه استفاده از سرمایه در تابع سرمایه گذاری بخش خصوصی در نظر گرفته شده است. نتایج تجربی به دست آمده به روش همجمعی و الگوی خود رگرسیون گسترده وقفه (ardl) مؤید نظریه نئوکلاسیکی سرمایه گذاری جرگینسون برای اقتصاد ایران است و نشان می دهد که یک درصد افزایش در هزینه استفاده از سرمایه به 86/0 درصد کاهش در سرمایه گذاری بخش خصوصی منتج می شود. در عین حال، یک درصد افزایش در شاخص نااطمینانی فضای کسب و کار سبب می شود تا سرمایه گذاری بخش خصوصی 06/0 درصد کاهش داشته باشد. چنانچه نرخ استفاده از ظرفیت های تولیدی یک درصد کاهش داشته باشد، سرمایه گذاری بخش خصوصی با 4/3 درصد کاهش مواجه خواهد شد. نتایج حاصل از برآورد الگوی تصحیح خطا(ecm) نشان می دهد که سرعت تعدیل به سمت تعادل بلندمدت نسبتاَ سریع است به گونه ای که حدود 80 درصد از خطای تعادل بلندمدت در هر دوره تعدیل می شود.