مقایسه راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان و طرحواره های هیجانی در افراد مبتلا به ویروس نقص سیستم ایمنی انسان (hiv) و افراد بهنجار

شیوا فرمانی شهرضا، shiva farmani-shahreza culture and research, alborz branch, karaj, iranعضو گروه پژوهشی علوم شناختی جهاد دانشگاهی استان البرز، کرج، ایران علی قائدنیای جهرمی، ali ghaedniay-jahromi shahid beheshti, tehran, iranدانشگاه شهید بهشتی، تهران، تهران، ایران مریم محمدتقی نسب، maryam mohammad-taghi nasab allameh tabatabaei university, tehran, iranدانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران مجید نیک نژاد، majid niknezhad alborz university of medical sciences, karaj, iranدانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران محمد درهرج، mohammad darharaj kharazmi university, tehran, iranدانشگاه خوارزمی، تهران، ایران مریم صادقی، maryam sadeghi alborz university of medical sciences, karaj, iranدانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج، ایران رویا کارآزموده

چکیده

مقدمه: ابتلا به ویروس نقص سیستم ایمنی انسان و به دنبال آن بیماری ایدز با طیف گسترده ای از عوامل روان شناختی نظیر نظم جویی شناختی هیجان و طرحواره های هیجانی در ارتباط است که سازگاری بیماران را با این بیماری به شدت تحت تأثیر قرار می دهد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر مقایسه راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان و طرحواره های هیجانی در افراد مبتلا به ویروس نقص سیستم ایمنی انسان و افراد عادی بود. روش کار: روش پژوهش علی-مقایسه ای بود، که به صورت مقطعی انجام شده است. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 40 نفر از افراد مبتلا به ویروس نقص سیستم ایمنی انسان که برای مشاوره و درمان پزشکی به مرکز شهید سبزه پرور کرج در فصل پاییز 1394 و 40 نفر افراد بهنجار که به مراکز بهداشتی درمانی کرج مراجعه و واجد ملاک های ورود بودند انتخاب و به وسیله ابزار نظم جویی شناختی هیجان (گارنفسکی و همکاران، 2004) و طرحواره های هیجانی (لیهی، 2002) مورد سنجش قرار گرفت. پس از جمع آوری اطلاعات، تحلیل داده ها به وسیله برنامه spss-16 و به روش تحلیل واریانس چند متغیری (manova) انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بین دو گروه در برخی از مؤلفه های نظم جویی شناختی هیجان (شامل نشخوارگری (001/0 = p)، دیدگاه گیری (003/0 = p) و ملامت دیگران (046/0 = p) و طرحواره های هیجانی (شامل نشخوار ذهنی (001/0 = p)، خوداگاهی هیجانی (001/0 = p)، غیرقابل کنترل بودن (0001/0 = p)، تأییدطلبی از دیگران (031/0 = p)،، قابل درک بودن (0001/0 = p)، سرزنش (0001/0 = p)، دیدگاه ساده انگارانه نسبت به هیجانات (049/0 = p)، ارزش های والاتر (002/0 = p) و پذیرش هیجانات (0001/0 = p) تفاوت معناداری وجود دارد، اما بین این دو گروه در سایر خرده مقیاس های نظم جویی شناختی هیجان و طرحواره های هیجانی تفاوت معناداری مشاهده نشد. نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، توجه به ابعاد روان شناختی مرتبط با ابتلا به ویروس نقص سیستم ایمنی انسان و به طور ویژه کمک به بیماران در جهت بهبود راهبردهای تنظیم هیجان و اصلاح طرحواره های هیجانی ناکارآمد آن ها از اهمیت بسزایی برخوردار است.