مدلسازی روابط فضایی عوامل مؤثر در استقرار مراکز مالی و اعتباری موجود در شهر تهران با رگرسیون وزنی جغرافیایی
چکیده
بحث رقابت در خصوص بازدهی فعالیتهای اقتصادی موجود در فضای شهری توجه به مکان استقرار این فعالیتها را در خدمات رسانی به شهروندان بیش از پیش ضروری کرده است. در این بین مراکز مالی و اعتباری، به ویژه بانکها را میتوان یکی از مهمترین فعالیتهای اقتصادی دانست. عوامل گوناگونی در شناسایی مکان بهینه استقرار این فعالیتها دخالت دارد که موجب پیچیدگی در تصمیمگیریهای مکانی میشود و مدلسازی روابط فضایی عوامل مؤثر را ضروری میکند. رگرسیون وزنی جغرافیایی با مدلسازی روابط فضایی بین مجموعهای از متغیرها امکان پیشبینی مقادیر متغیرهای نامعلوم و فهم بهتر عوامل تأثیرگذار بر متغیر را میدهد. در این تحقیق سعی شد تا با مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی روابط فضایی عوامل مؤثر در استقرار مراکز مالی و اعتباری مدلسازی و مکان بهینه استقرار این مراکز در شهر تهران پیشبینی شود. در این تحقیق از متغیرهای مراکز آموزشی و فرهنگی، اداری، تفریحی، بهداشتی و درمانی، اقتصادی و تجاری، ترافیکی، حمل و نقلی و جمعیتی به عنوان متغیر مستقل و از وضعیت فعلی شعب مراکز مالی و اعتباری به عنوان متغیر وابسته در مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی استفاده شد. همچنین، به منظور پی بردن به دقت و اهمیت رگرسیون وزنی جغرافیایی، خروجی حاصل از این مدل ارزیابی شده است. نتایج، بیانگر دقت بالای این روش در شناسایی مکان بهینه استقرار مراکز مالی و اعتباری است. نتایج نشان دهنده آن است که مدل مورد نظر با r2 برابر با 8883/0 و r2 تعدیل شده برابر با 8841/0 دارای دقت قابل قبولی در مدلسازی روابط فضایی عوامل مؤثر در استقرار مراکز مالی و اعتباریاست. همچنین، خودهمبستگی برآورد شده روی مقادیر باقیمانده و حاصل از مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی با استفاده از آماره موران i (moranʼs i) نیز از عدم خودهمبستگی معنادار حکایت میکند.