ارزیابی جدایه های بومی trichoderma spp در کنترل بیولوژیک قارچ botrytis cinerea عامل بیماری پوسیدگی خاکستری توت فرنگی
چکیده
پوسیدگی خاکستری با عامل botrytis cinereaیکی از مهمترین بیماری های توت فرنگی در گلخانه، مزرعه و در دوره ی پس از برداشت می باشد. برای کنترل این بیماری مقدار زیادی از قارچ کش های مختلف مصرف می شود. یکی از راهکارهای جایگزین برای قارچ کشهای شیمیایی، استفاده از عوامل میکروبی مفید می‌باشد. جدایههای قارچی جنس trichoderma از میکروارگانیسم های غالب میکروفلور خاک بوده و با مکانیسم های متنوع، بیمارگرهای گیاهی مختلف را کنترل می کنند. در این مطالعه، جدایه های بومی تریکودرما از مزارع توت فرنگی استان مازندران جداسازی و با روشهای ریخت شناسی و مولکولی شناسایی شدند. پتانسیل جدایههای بومی تریکودرما در کنترل b. cinereaو بیماری پوسیدگی خاکستری در آزمایشگاه و گلخانه در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار ارزیابی شد. در آزمایش کشت متقابل، اغلب جدایه ها روی پرگنه b. cinerea رشد نمودند و در آنجا به فراوانی تولید اسپور کردند. بیش از 66 درصد از جدایه های تریکودرما به عنوان آنتاگونیست قوی ارزیابی شدند. به استثنای چند جدایه، اغلب جدایههای تریکودرما کم و بیش باعث تجزیه (لیز) شدن سختینههای بیمارگر شدند. 5/43 درصد جدایهها به طور کامل سختینهها را تجزیه کردند. در آزمون اثر متابولیتهای فرّار، تعدادی از تیمارها از نظر کاهش رشد بیمارگر با یکدیگر اختلاف معنیدار داشتند و حداکثر میزان ممانعت از رشد میسلیومی بیمارگر توسط جدایههای تریکودرما 55 درصد بود. در آزمایش تأثیر عصاره ی کشت، تعدادی از تیمارها در دو غلظت (1 و 6 میلیلیتر) و در دو زمان (48 و 96 ساعت) با یکدیگر اختلاف معنیداری نشان دادند و درصد ممانعت از رشد میسلیومی بیمارگر به بیش از 71 درصد (غلظت 5 درصد عصاره ی کشت) و 85 درصد (غلظت 30 درصد عصاره ی کشت) رسید. نتایج آزمون گلخانه ای نشان داد که درصد آلودگی در کلیهی تیمارها در مقایسه با شاهد کاهش یافته است. همچنین مقادیر کمترین و بیشترین درصد آلودگی 5/53 و 7/70 درصد بود که به ترتیب مربوط به تیمارهای t. harzianum ms6-2 و tricho-mix hv بودند.