تأثیر سه روش آموزشی سخنرانی، بازی و ایفای نقش بر آگاهی و عملکرد دانش آموزان دختر مقطع راهنمایی در مورد تغذیه دوران بلوغ

سید محمدمهدی هزاوه ئی، seied mohammad mehdi hazavehei associate professor in health education and health services, school of health, university of medical sciences, isfahan, iran.دانشیار گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی، اصفهان، ایران محمدحسین تقدیسی، mohammad hosein taghdisi assistant professor in health education and health services, school of health, iran university of medical sciences, tehran, iran.استادیار گروه آموزش بهداشت ارتقاء سلامت،دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران حمیدرضا محدث حکاک، hamid reza mohaddes lecturer of health education dept., north-khorasan school of medical sciences, bojnord, iran.مربی گروه آموزش بهداشت، دانشکده علوم پزشکی خراسان شمالی، مشهد، ایران اکبر حسن زاده، akbar hasanzadeh lecturer of biostatistics and epidemiology dept., school of health, university of medical sciences, isfahan, iranمربی گروه آمار حیاتی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی، اصفهان، ایران

چکیده

زمینه: تغذیه صحیح یکی از مهم­ترین مباحث در همه دوران­های زندگی به­خصوص دوران بلوغ دختران است. یکی از اولویت­های آموزش پزشکی، بهبود و اثربخش بودن آموزش تغذیه در دوران بلوغ در مقطع راهنمایی دختران می­باشد. هدف: این تحقیق با هدف شناسایی مؤثرترین روش آموزش، از بین روش­های سخنرانی، بازی و ایفای نقش جهت آموزش تغذیه در دوران بلوغ انجام شد. روش ­کار: در این مطالعه نیمه تجربی، به­طور تصادفی 6 کلاس اول راهنمایی دختران (جمعاً 174 دانش آموز) از 4 ناحیه آموزش و پرورش شهر مشهد شرکت کردند. این شش کلاس به­صورت تصادفی به سه گروه آموزشی شامل سخنرانی، بازی و ایفای نقش اختصاص یافتند و هر گروه در دو جلسه آموزشی مربوط به خود شرکت کردند. آگاهی و عملکرد دانش آموزان قبل، بلافاصله و یک ماه پس از آموزش به وسیله پرسشنامه و چک لیستی که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفته بود، سنجیده شدند. یافته­ها: بر اساس یافته­ها، میانگین (انحراف معیار ± ) نمره آگاهی بلافاصله بعد از آموزش در گروه سخنرانی 9/49 (5/11 ± )، در گروه بازی 57 (9/8 ± ) و در گروه ایفای نقش 61 (12 ± ) به دست آمد که به ترتیب 1/20 (6/11 ± ) ، 29 (11 ± ) و 5/30 (5/11 ± ) نمره نسبت به قبل از آموزش، افزایش معنی­داری داشته است. میانگین نمره آگاهی بلافاصله و یک­ماه بعد از مداخله در هر سه گروه، تفاوت معنی­داری را نشان داد (0001/0 = p ). میزان آگاهی در دو گروه ایفای نقش و گروه بازی افزایش بیشتری نسبت به گروه سخنرانی داشته است. همچنین ماندگاری عملکرد در گروه ایفای نقش به­طور معنی­داری بیش از سخنرانی و بازی بود (0001/0 = p ). نتیجه­گیری : با توجه به یافته­های پژوهش توصیه می­گردد در برنامه آموزش بهداشت مدارس، خصوصاٌ آموزش تغذیه دوران بلوغ از روش­های پویاتر و مؤثرتری همچون بازی و به­ویژه ایفای نقش، متناسب با اهداف رفتاری آموزشی که مشارکت فعال فراگیران را در فرآیند آموزش فراهم می­کند استفاده شود، تا علاوه بر افزایش بازده آموزشی، موجب ماندگاری بیشتر اثرات آموزش بر آگاهی و عملکرد دانش آموزان گردد.