همهگیرشناسی بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی پنیه: تنوع بیماریزایی جدایههای قارچ verticillium dahliae
چکیده
به منظور تعیین تنوع عامل بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی پنبه، تعداد 95 جدایه قارچ verticillium dahliae kleb. از خاک، پنبه، بــادنجـان، بامیه، خیار، پسته، کنجد، گوجه فرنگی و غوزک و ریزوسفر علفهای هرز داتوره، توق و تاجریزی سیاه جمعآوری شدند. خصوصیات بیماریزایی، مورفولوژیکی، بهترین دمای رشد و دامنه میزبانی وسازگاری رویشی جدایهها بررسی گردید. نتایج نشان دادکه جدایهها از نظر ایجاد علائم در پنبه و بامیه به دو گروه برگریز و غیر برگریز تقسیم شدند. جدایههایی که باعث برگریزی در پنبه شدند از نظر علائم در پنبه و بامــیه، مورفولوژی میکرواسکلروت در آب آگار، دامنه میزبانی، دمای بهینه رشد در محیط کشت pda و سازگاری رویشی با جدایههای غیر برگریز متفاوت بودند. تنوع بیماریزایی درجدایههای غیر برگریز بیشترتر از جدایههای برگریز بود. بیماریزایی متقابل جدایههای جدا شده از میزبانهای مختلف نشان داد که اختصاصیت میزبانی در بین جدایههای مورد مطالعه وجود نداشت ولی شدت بیماریزایی متفاوت بود. سویه برگریز v. dahliae از پنبه، بادنجان و خاک از مناطق پنبهکاری خیر استهبان، کردکوی و ورامین جداسازی و مورد شناسایی قرار گرفت. پنجاه و دو موتانت از 95 جدایه قارچ بدست آمد. بر اساس توان استفاده از منبع نیتروژن موتانتها به سه گروه نیت 1 (25%)، نیت 3 (12 %) و نیت ام (54 %) تقسیم شدند. نتایج نشان دادکه بر اساس سیستم میزبان ـ پاتوژن و علائم ایجاد شده در پنبه دو سویه برگریز و غیر برگریز ولی بر اساس سازگاری رویشی هشت گروه دربین جدایههای مورد مطالعه وجـــود دارد. ســویه برگریز در یک گروه و سویه غیر برگریز در هفت گروه دیگر سازگاری رویشی قرار گرفتند.