‏ بررسی روند تغییرات زمانی‎ ‎بنزن، تولوئن، اتیل بنزن، زایلن‎ ‎‏ و پتانسیل تشکیل اوزون در هوای شهر یزد و ‏پهنه بندی با سامانه ‏gis

امیر محمدی، amir mokhtari environmental science and technology research center, school of public health, yazd university of medical sciences, yazd, iran tel: +98 9141860599یزد، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، دانشکده بهداشت، گروه مهندسی بهداشت محیط، تلفن: 09141860599سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد (shahid sadooghi university of medical sciences) مهدی مختاری، mehdi mokhtari , environmental science and technology research center, school of public health, yazd university of medical sciences, yazd, iranگروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم و فناوری های محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد (shahid sadooghi university of medical sciences) محمد میری، mohammad miri environmental science and technology research center, school of public health, yazd university of medical sciences, yazd, iran، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم و فناوری های محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد (shahid sadooghi university of medical sciences) علی عبداله نژاد، ali abdolahnejad environmental science and technology research center, school of public health, yazd university of medical sciences, yazd, iran، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم و فناوری های محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد (shahid sadooghi university of medical sciences) سپیده نعمتی، sepideh nemati department of environmental health, school of public health, urmia university of medical sciences, urmia, iranگروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی ارومیه (urmia university of medical sciences)

چکیده

پیش زمینه و هدف: امروزه استفاده از بنزین بدون سرب در جهان روبه افزایش است که غنی از ترکیبات آلی آروماتیک سرطان زا می باشد این مطالعه باهدف پایش مکانی و روزانه غلظت btex به عنوان ترکیبات آلی فرار و پتانسیل (ofp) تشکیل اُزن در شهر یزد انجام گرفته است. مواد و روش کار: این تحقیق در اوایل پاییز سال 1394 در ساعات اولیه صبح و ظهر انجام گرفت. نمونه برداری و سنجش btex طبق دستورالعمل 1501 niosh به صورت اَکتیو و دستگاه gc-fid انجام شده است. از نرم افزار gis برای پهنه بندی استفاده گردید. یافته ها: میانگین غلظت btex و ofp در ساعات اولیه صبح 130 و (μg/m3) 659 و در ساعات اولیه ظهر 159 و (μg/m3) 830 به دست آمد که نشان دهنده افزایش انتشارات در ساعات نزدیک به ظهر بوده است. محدوده نسبت تولوئن به بنزن (t/b) 3/1 تا 1/2، زایلن به بنزن (x/b) و زایلن به اتیل بنزن (x/eb) به ترتیب 1 تا 4 و 3 تا 6 بوده است. بحث و نتیجه گیری: در این مطالعه تحلیل های مکانی توسط نرم افزار gis نشان داد مرکز و جنوب شهر آلوده تر از شمال شهر بوده است. همچنین روند تغییرات مکانی btex و ofp بالا بوده ولی روند تغییرات زمانی پایینی داشته است و وجود همبستگی آماری اسپیرمن (001/0> p و 89/0