بررسی تاثیر به کارگیری همی سلولاز در روش استخراج رفلاکس حرارتی و اولتراسوند بر راندمان استخراج گلیسیریزیک اسید از ریشه شیرین بیان
چکیده
مقدمه: اخیرا روشهای استخراج به کمک آنزیم برای استخراج مواد زیست فعال گیاهی گزارش شده است. در این پژوهش هدف بررسی تاثیر آنزیم همیسلولاز بر راندمان عصاره استخراجی و استخراج گلیسیریزیکاسید از ریشه شیرینبیان توسط دو روش استخراج رفلاکس حرارتی و اولتراسوند میباشد. مواد و روش ها: پس از آمادهسازی ریشه شیرینبیان مرحله پیشتیمار آنزیمی، توسط آنزیم همیسلولاز در غلظتهای مختلف (2/0، 1، 2، 3 درصد) به مدت 1 ساعت درون حمام آب در دمای 45 درجه سانتیگراد، صورت گرفت. عصاره به دو روش رفلاکس حرارتی و استخراج به کمک امواج اولتراسوند (20 دقیقه در دمای 35 درجه سانتی گراد با فرکانس 40 کیلوهرتز) استخراج و سپس سانتریفیوژ، تغلیظ و در آون خشک گردید. بازدهی استخراج عصاره محاسبه و میزان گلیسیریزیکاسید به روش hplc اندازهگیری شد. یافته ها: با افزایش غلظت آنزیم همیسلولاز بازدهی استخراج عصاره به طور معنیداری افزایش یافت، به طوریکه استخراج عصاره از ریشه گیاه شیرینبیان پیشتیمار آنزیمی شده با آنزیم همیسلولاز در هر دو روش استخراج، در غلظت 3 درصد موجب دستیابی به بیشترین بازدهی استخراج شد (05/0p<). میان نمونههای شاهد و نمونههای پیشتیمار آنزیمی شده با آنزیم همی سلولاز در غلظت 3 درصد در روش استخراج به شیوه رفلاکس و استفاده از اولتراسونیک اختلاف آماری معنیداری وجود داشت (05/0p<). بیشترین میزان گلیسیریزیک اسید استخراج شده از100 گرم ریشه شیرینبیان پیشتیمار شده با آنزیم همیسلولاز، توسط غلظت 2/0 درصد آنزیم به روش استخراج رفلاکس بهدستآمد که با نمونه شاهد اختلاف معنیدار داشت و با افزایش غلظت آنزیم (به 2 و 3 درصد) میزان گلیسیریزیکاسید استخراج شده از100 گرم ریشه شیرینبیان نسبت به نمونههای شاهد تا حدودی کاهش یافت. نتیجه گیری: پیشتیمار آنزیمی ریشه گیاه شیرینبیان توسط آنزیم همیسلولاز در روشهای استخراج رفلاکس حرارتی و استخراج به کمک اولتراسونیک، برای افزایش راندمان استخراج عصاره و گلیسیریزیکاسید از ریشه گیاه شیرینبیان روشی موثر میباشد و آنزیمها با توانایی تخریب دیواره سلولی بافت گیاهی، موجب تسهیل آزادسازی مواد داخل سلولی میگردند.