مقایسه ی تغییرات سیتومورفومتری مخاط دهان در افراد سیگاری و قلیانی
چکیده
زمینه و هدف: مخاط دهان افراد سیگاری و قلیانی جهت ایجاد تغییرات بدخیم مستعدتر است. لذا هدف مطالعه حاضر ارزیابی تأثیر سیگار و قلیان بر ویژگی های مورفومتری (morphometry) مخاط طبیعی دهان می باشد. روش کار: در این مطالعه کوهورت گذشته نگر، اسمیر سیتولوژی(cytology) از 3 ناحیه مخاط باکال، طرفی زبان و کف دهان (سمت راست)، در 40 فرد سیگاری، 40 نفر قلیانی و 40 فرد سالم تهیه شده و به روش پاپانیکولائو (papanicolaou method) رنگ آمیزی گردید. تغییرات کمی و کیفی اسمیرسیتولوژی (cytological smear) در هر اسلاید بررسی شد. ارزیابی کمی با نرم افزار motic plus2 و 50 سلول در هر اسلاید صورت گرفت. افراد در گروه ها از نظر سن و جنس یکسان سازی شدند. یافته ها: افزایش اندازه هسته، نسبت اندازه هسته به سیتوپلاسم، ferret ratio (نسبت قطر بزرگ به کوچک هسته) و کاهش اندازه سیتوپلاسم به ترتیب در نواحی زبان، مخاط باکال و کف دهان افراد سیگاری، قلیانی و سالم وجود داشت (001/0≥p). اختلاف آماری معنی داری از نظر درصد کاریورکسی karyorrhexis))، هسته جند لوبه multilobed nuclei)) و واکوئولیزاسیونvacuolization) ) سیتوپلاسم در مخاط دهان افراد سیگاری و قلیانی و سالم در نواحی مخاط باکال (8/0 p=)، زبان و کف دهان (9/0 =p) مشاهده نشد، اما درصد التهاب (001/0 >p) و کاندیدا (002/0 =p) در افراد سیگاری و قلیانی بیشتر ازسالم بود. نتیجه گیری: سیگار و قلیان در ایجاد تغییرات کمی سیتومورفومتری (cytomorphometry) مخاط دهان مؤثرند، اما تأثیر سیگار در این زمینه بیشتر از قلیان است.