نقش الگوی اعتقاد بهداشتی در انجام آزمایش پاپ اسمیر زنان روستایی

پریسا کسمایی، parisa kasmaei instructor, department of health education & promotion, school of health, guilan university of medical sciences, rasht, iran and phd student of health education & promotion in tarbiyat modarres university.رشت - خیابان امین الضرب بن بست سلامت پلاک 178 صدیقه باب اقبال، sedigheh bab eghbal msc student, department of health education & promotion, school of health, guilan university of medical sciences, rasht, iran. (corresponding author)دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران (نویسنده مسئول) زهرا عطرکار روشن، zahra atrkare roshan instructor, department of social medicine, school of medical, guilan university of medical sciences, rasht, iran and phd student of biostatistics in tarbiyat modarres university.مربی گروه پزشکی اجتماعی دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران و دانشجوی دکتری آمار حیاتی دانشگاه تربیت مدرس فاطمه استبصاری، fatemeh estebsari instructor, department of health education & promotion, school of health, guilan university of medical sciences, rasht, iran and phd student of health education & promotion in tehran university.مربی گروه آموزش بهداشت دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران و دانشجوی دکتری تخصصی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت دانشگاه تهران فردین مهرابیان، fardin mehrabian associate professor, school of health, guilan university of medical sciences, rasht, iran.دانشیار دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران محمود کریمی، mahmoud karimi assistant professor, school of health, arak university of medical sciences, arak, iran.استادیار دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران

چکیده

نقش الگوی اعتقاد بهداشتی در انجام آزمایش پاپ اسمیر زنان روستایی پریسا کسمایی[1]، صدیقه باب اقبال[2]*، زهرا عطرکار روشن[3]، فاطمه استبصاری[4]، فردین مهرابیان[5]، محمود کریمی[6] تاریخ دریافت 30/01/1393 تاریخ پذیرش 31/03/1393 چکیده پیش زمینه و هدف: سرطان دهانه رحم شایع ترین بدخیمی زنان و دومین سرطان شناخته شده در زنان جهان هست که تنها روش توصیه شده جهت غربالگری آن آزمایش پاپ اسمیر هست. هدف از این بررسی تعیین عملکرد زنان روستایی تحت پوشش خانه های بهداشت شهرستان شفت در رابطه با انجام آزمایش پاپ اسمیر با استفاده از الگوی اعتقاد بهداشتی بوده است. مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی بر روی 205 زن ازدواج کرده روستایی تحت پوشش خانه های بهداشت با روش نمونه گیری دومرحله ای انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه ای روا و پایا شامل متغیرهای دموگرافیک، آگاهی و سازه های مدل اعتقاد بهداشتی بود. داده ها با استفاده از آزمون های آماری توصیفی و تحلیلی (کای دو، من ویتنی و رگرسیون لجستیک) در نرم افزار spss18 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: 88/66 درصد از زنان حداقل یک بار سابقه انجام آزمون پاپ اسمیر داشتند. تفاوت معنی داری در میانگین نمره آگاهی و سازه های شدت، منافع، موانع، خودکارآمدی درک شده و سابقه خانوادگی میان افراد با و بدون سابقه انجام تست پاپ اسمیر وجود داشت (05/0 >p). با استفاده از رگرسیون لجستیک، سابقه خـانوادگی انجام پاپ اسمیر (023/0p=، 270/4-116/1 ci=95%، 183/2or=)، آگاهی (01/0p=، 184/1-024/1 ci=95%، 101/1or=)، شدت (023/0p=، 958/0 - 561/0 ci= 95%، 733/0 or=) و منافع درک شده (008/0p=، 670/1-079/1 ci=95%، 343/1or=) به عنوان پیش بینی کننده های نهایی رفتار تعیین شدند. بحث و نتیجه گیری: سازه های شدت و منافع درک شده و نیز سابقه خانوادگی انجام آزمایش پاپ اسمیر مهم ترین پیش بینی کننده های رفتارمی باشند که لازم است در طراحی برنامه های آموزشی محور توجه قرار گیرند