تأثیر تمرین مقاومتی و هوازی بر سطوح سرم پروتئین واکنش گر c، نیمرخ لیپیدی و ترکیب بدنی زنان دارای اضافه وزن
چکیده
زمینه و هدف: گسترش بیماری های قلبی- عروقی زمینه ای التهابی دارد و التهاب عمومی (سیستمیک)، نقش محوری در پیشرفت آترواسکلروز ایفا می کند و این عوامل بویژه در افراد دارای اضافه وزن و چاق ممکن است خطر وقوع بیماری های قلبی- عروقی را افزایش دهد. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی تأثیر هشت هفته تمرین هوازی و مقاومتی بر پروتئین واکنش گر c (crp) ، نیمرخ لیپیدی سرم و ترکیب بدنی در زنان دارای اضافه وزن انجام شد. روش تحقیق: در این مطالعه نیمه تجربی، 45 زن سالم غیریائسه، به طور تصادفی به سه گروه 15 نفری، (شاهد، تمرین هوازی و تمرین مقاومتی) تقسیم شدند. برنامه تمرین هوازی هشت هفته با شدّت 65% تا 80% حداکثر ضربان قلب ذخیره بود که به مدّت شانزده دقیقه در هفته اول اجرا شد و در هفته هشتم به سی دقیقه رسید. برنامه تمرینات مقاومتی نیز با شدّت 50% تا 65% یک تکرار بیشینه به مدّت هشت هفته اجرا گردید. این تمرینات چهار جلسه در هر هفته و هر جلسه به مدّت 50 دقیقه اجرا شدند. سطح سرمی crp ، نیمرخ لیپیدی خون شامل ldl-c hdl-c ، کلسترول تام، تری گلیسرید و شاخص های ترکیب بدنی قبل و 48 ساعت پس از پایان تمرینات اندازه گیری شدند. داده ها با استفاده از آزمون های anova و توکی در سطح معنی داری 05/0 p< تجزیه و تحلیل شدند. یافتهها: درصد چربی بدن (pbf) (01/0= p ) و نسبت دور شکم به دور لگن (whr) (001/0 p< ) بعد از هشت هفته، در هر دو گروه تمرینی نسبت به گروه شاهد کاهش معنی دار و حداکثر توان هوازی (vo2max) (001/0 p< ) افزایش معنی دار پیدا کرد. همچنین crp گروه مقاومتی در مقایسه با گروه شاهد (01/0= p ) کاهش معنی دار داشت؛ در حالی که در شاخص های crp گروه هوازی (33/0= p )، tg ، tc ، hdl-c و ldl-c سرم هر دو گروه تمرینی نسبت به گروه شاهد تغییر معنی داری مشاهده نشد. نتیجهگیری: اگرچه هشت هفته فعالیت ورزشی از دو نوع مقاومتی و هوازی، برای بهبود نیمرخ لیپیدی زنان غیر یائسه دارای اضافه وزن در مقایسه با گروه شاهد مؤثر نبود، اما موجب کاهش معنی دار crp گروه تمرین مقاومتی و کاهش pbf ، whr و بهبود حداکثر اکسیژن مصرفی هر دو گروه تمرینی نسبت به گروه شاهد شد.