بررسی میزان وابستگی به رایانه و پیامدهای ناشی از آن در کودکان دبستانی شهر بیرجند (سال ۱۳۸۵)
چکیده
زمینه و هدف : مطالعات بیانگر این است که کودکان 2-7 سال ، به طور متوسط 3-4 ساعت در روز رایانه استفاده می کنند و میزان آن از 8/4% به 70% افزایش یافته است . استفاده کنترل نشده از رایانه ، اثرات منفی بر تکامل فیزیکی ، اجتماعی و روانی کودک داشته و آسیب های مختلف جسمانی ، روانی ، تربیتی و ... را به دنبال دارد . مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان وابستگی به رایانه و پیامدهای ناشی از آن در کودکان دبستانی شهر بیرجند انجام شد . روش تحقیق : در این مطالعه توصیفی – تحلیلی ، کودکان شهر بیرجند به روش نمونه گیری دو مرحله ای خوشه ای انتخاب و مورد تحقیق قرار گرفتند . برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه «وابستگی به رایانه کودک – والدین» استفاده شد که توسط مادر دانش آموز تکمیل گردید . دامنه نمرات این مقیاس 20 سؤالی ، بین 20-50 بود و نمره 20-29 وابستگی خفیف ، 30-39 وابستگی متوسط و 40-50 وابستگی شدید به رایانه را مشخص می کرد . داده ها با استفاده از نرم افزار spss و روش های آمار توصیفی و آزمون chi-square در سطح معنی داری 05/0 p≤ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند . یافته ها : در مجموع 1000 کودک با میانگین سنی 24/1 ± 84/8 سال مورد مطالعه قرار گرفتند ؛ 7/67% آنان مذکر و 3/32% مؤنث بودند . بیشترین زمان استفاده از رایانه در 68% کودکان ، ساعات 12-18 بعد از ظهر و بیشترین نوع استفاده در 42% کودکان بازی های رایانه ای و بیشترین علاقه کودکان در 52% موارد ، بازی های جنگی و طول مدت استفاده از رایانه در 5/82% افراد ، کمتر از 3 ساعت بود . 39% کودکان زمان صرف غذا به کار با رایانه می پرداختند و 5/2% همیشه از وظایف روزمره خانه و مدرسه به منظور کار با رایانه غفلت کرده بودند . میزان وابستگی به رایانه در 3/1% کودکان شدید ، در 5/25% متوسط و در 2/73% خفیف بود . نمره وابستگی به رایانه در پسران بیشتر از دختران بود (05/0 p< ) . نتیجه گیری : داشتن آگاهی نسبت به جنبه های مثبت و منفی کار با رایانه ، ما را در استفاده هر چه بهتر آن یاری می کند ؛ با افزایش دانش کودک و والدین می توان به آن ها کمک کرد تا از رایانه در جهت افزایش رشد و تکامل کودک بهره گیرند ؛ مثل استفاده از بازی های خلاق به جای مخرب .