پویایی پیت و ماند در رابطه با برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک جنگل راشستان آمیخته (جنگل شصت کلاته ـ گرگان)
چکیده
از مهمترین آشفتگیهایی که در راشستان ها مشاهده میشود ریشهکن شدن درختان و به دنبال آن ایجاد نواحی خرده رویشگاه پیت و ماند است که به تغییرات اساسی در خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک منجر میشود. پیت و ماندها، با سنین مختلفی در جنگل دیده میشوند. این پژوهش به منظور بررسی رابطة پویایی پیت و ماند با برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در تودة آمیختة راش جنگل شصت کلاتة گلستان انجام شد. نمونههای خاک از 4 بخش پیت، ماند، حاشیة خشکهدار، و زیرتاج پوشش بسته در 4 درجة پوسیدگی جمعآوری شد و از نظر میزان مادة آلی، وزن مخصوص ظاهری، و ph خاک در 4 بخش مذکور و سنین متفاوت، با استفاده از آزمون آنالیز واریانس یک طرفه مقایسه شدند. نتایج نشان داد میزان مادة آلی، وزن مخصوص ظاهری، و ph خاک در بخشهای مختلف از اختلاف معنیداری در سطح 5 درصد برخوردار بودند. بیشترین مقدار مادة آلی به پیت، و وزن مخصوص ظاهری و ph به ماند اختصاص داشته است. میزان مادة آلی و وزن مخصوص ظاهری در سنین متفاوت اختلاف معنیداری در سطح 5 درصد نشان داد. حال آنکه در ph اختلاف معنی داری مشاهده نشد. بیشترین مقدار مادة آلی و وزن مخصوص ظاهری بهترتیب در سنین بالغ و جوان مشاهده شد. میتوان گفت با گذشت زمان و افزایش سن پیت مقدار مادة آلی افزایش، ولی میزان وزن مخصوص ظاهری کاهش مییابد که سبب حاصل خیزی خاک بر اثر تجزیة مناسب لاشبرگ در طی زمان و افزایش فعالیت میکروارگانیسمها میشود. خرده رویشگاههای ایجاد شده سرآغاز تحول و حاصلخیزی خاک جنگل اند.