کاربرد فرایند برنامه ریزی اختیار راهبردی به عنوان رهیافتی در برنامه ریزی تجدید حیات شهری در ساماندهی الگوهای رفتاری شهروندان (مطالعۀ موردی: خیابان سپه قزوین، اولین خیابان طراحی شدۀ ایران)
چکیده
امروزه طراحی برمبنای ساماندهی الگوهای رفتاری افراد، معیاری مهم است؛ تا جاییکه در طراحی فعالیت و رفتار، نقشی تعیین کننده در کیفیت فضای شهری دارد. مسئله این است که توجه یکجانبه به شاخص های کالبدی خیابان کافی نیست و همپیوندی میان شاخص های مختلف کالبدی و غیرکالبدی باید بهعنوان سازوکاری مناسب برای ساماندهی فعالیتی و رفتاری محورهای شهری اتخاذ شود. در این نوشتار، با هدف بهکارگیری فرایند برنامهریزی اختیار راهبردی در نمونۀ مورد مطالعه (خیابان سپه قزوین)، نخست به تعاریف و مبانی نظری میپردازیم. سپس براساس شناخت وضع موجود از نمونۀ مورد مطالعه به کمک روش های جمع‍آوری کتابخانه‍ای و مطالعههای اسنادی و همچنین مشاهدههای میدانی، فرایند اختیار راهبردی در نمونۀ موردی مطالعه میشود. نتایج بهره‍گیری مبانی رهیافت تجدیدحیات شهری در قالب فرایند اختیار راهبردی گویای آن است که پس از تعیین عرصه های سیاستگذاری، مراحل تهیۀ نظام برنامهریزی کاربری زمین باید در راستای پیادهسازی الگوی رفتاری محور بالا با حفظ هویت فرهنگی و روحیة فضایی گذشتۀ آن انجام گیرد؛ بهعبارت دیگر، این مقاله درنظر دارد تا با استفاده از تکنیک حاضر حیات اجتماعی، یک محور تاریخی را بازگرداند، به آن کارایی و پویایی مجدد ببخشد و توقعها و نیازهای امروزی را بهصورت کامل برآورده سازد. هدف آزمون تکنیک تحلیلی روی خیابان سپه قزوین، دستیابی به تجدیدحیات شهری محور است. خیابان سپه یکی از خیابانهای شمالی- جنوبی شهرستان قزوین است که عناصر و نقاط راهبردیای (استراتژیکی) مانند عمارت عالیقاپو، بازار و مسجد جامع قزوین دارد.