هنجارگریزی معنایی در داستان های بیژن نجدی
چکیده
هنجارگریزی معنایی، یکی از شیوه هایی است که شاعران و نویسندگان، با بهره گیری بهجا و هنرمندانه از آن، سطح ادبی آثارشان را ارتقا می بخشند. بیژن نجدی از جمله نویسندگانی است که در ساخت و پرداخت داستانهای خود، تمایل زیادی به استفاده از این شیوه داشته است. از آنجا که هنجارگریزی معنایی بیشتر خاص شعر است، بهره گیری از آن در آثار منثور، زبان این آثار را شعرگونه می نماید. فرضیة پژوهش حاضر آن است که یکی از مهم ترین عواملی که زبان داستانهای نجدی را از منطق عادی گفتار خارج کرده و آن را به سوی زبان شاعرانه سوق داده، نمود انواع هنجارگریزی معنایی در این داستانهاست. به منظور اثبات فرضیة پژوهش، انواع هنجارگریزی معنایی در داستانهای نجدی با استفاده از شیوة استقرایی مشخص و پربسامدترین و مؤثرترین آنها ـ از حیث شاعرانه ساختن زبان داستانهای نجدی ـ بررسی شده است. نتیجة پژوهش بیانگر آن است که از بین انواع ترفندهای ادبی که در چهارچوب هنجارگریزی معنایی قرار دارد تشبیه، تشخیص، مجاز، حس آمیزی، بزرگ نمایی و متناقض نما، بیشترین نقش را در شاعرانه ساختن زبان داستانهای نجدی داشته است.