مقاله

اندیشه های عرفانی عین القضات در باب ابلیس

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

صرف نظر از نگاهِ اخلاقی به ماجرای ابلیس، که صوفیّه آدمی را از دسیسه های او برحذر می دارند، مسأله «نافرمانیِ وی در امرِ سجود بر آدم(ع)»، همواره موضوع بحثِ گروهی از عارفان مسلمان بوده است. از جملة این عرفا که در این باره دیدگاهِ به نسبت نو و کاملی دارد، عین القضات همدانی است. از منظرِ وی، سجده نکردنِ ابلیس بر آدم(ع)، ناشی از عشق راستینِ او به معشوق ازلی و نیز جریان قلم تقدیر الهی است. طبق نگرش دوگانة او، که متضمّنِ اثبات یگانگی خداست، وجود نور سیاه عزازیلی و نور سپید محمدی(ص)، اولی به عنوان محکی برای تشخیص مخلصان و دیگری به عنوانِ منشأ درکِ کمالاتِ انسانی، در عالم هستی ضرورت دارد.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. خدابخش اسداللهی — استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی ـ دانشگاه محقق اردبیلی

اسناد مشابه

  • اندیشه‌های عرفانی عین‌القضات در باب ابلیس

    مقاله۲۰۰۹ادبیات عرفانی و اسطوره شناختیخدابخش اسداللهی

    صرف‌نظر از نگاهِ اخلاقی به ماجرای ابلیس، که صوفیّه آدمی را از دسیسه‌های او برحذر می‌دارند، مسأله «نافرمانیِ وی در امرِ سجود بر آدم(ع)»، همواره موضوع بحثِ گروهی از عارفان مسلمان بوده است. از جملة این عرفا که در این باره دیدگاهِ به نسبت نو و کاملی دارد، عین‌القضات همدانی است. از من

  • «بررسی و مقایسه ی مفهوم "عادت ستیزی" در اندیشه ی عین القضات همدانی و سهراب سپهری»

    مقاله۲۰۱۵فصلنامه دهخداساره تربیت، محمد عنایتی قادیکلایی
  • سیمای ابلیس در آثار عین القضات همدانی

    اگر حسین منصور حلاج را مؤسس نظریه دفاع از ابلیس بدانیم، بی شک عین القضات همدانی گسترش دهنده و مفسر بی همتای این نظریه است، او مبانی این نظریه را وامدار حلاج است ولی تقریر تازه و بدیعی از واقعه طرد و لع نت شدن ابلیس ارائه می کند که او را در زمره بزرگترین مدافعان و ستایش گران ابلیس

  • بررسی تطبیقی تفکرات و آراء عرفانی زرتشت و عین القضات

    مقالهفصلنامه عرفانیات در ادب فارسیمهدی ماحوزی، mehdi mahouzi احمد وفایی بصیر، ahmad vafei basir

    زرتشت و عین القضات همدانی هر دو از عارفان و متفکران بزرگ ایران به شمار می­آیند که از جنبه­های فکری، فلسفی و عرفانی در دوره های پس از خود تأثیر چشمگیر و قابل توجهی داشته اند. با این وجود عین القضات همدانی به واسطه تأخر زمانی که از زرتشت داشته، از بعض تفکرات عرفانی وی تأثیر پذیرفته

  • برداشت ها و تعبیرات بدیع عین القضات همدانی از اصطلاحات عرفانی

    مقاله۲۰۲۶مطالعات اديان و عرفان تطبيقينیلوفر بهرام زاده، سلمان ساکت

    عین القضات همدانی، عارف سنّت شکن و عادت ستیز سدۀ پنجم و ششم هجری است که با اندیشه ها و افکار بدیع و تازۀ خود به عرفان و تصوّف اسلامی غنای بیشتری افزوده است. ویژگی سنّت شکنیِ عین القضات همدانی در تمام جوانب زندگی او از جمله مواجهه با اصطلاحات عرفانی به چشم می خورد، به طوری که مقای

  • سبک عرفانی در آثار عین القضات همدانی

    مقاله۲۰۱۲مطالعات زبان و ادبیات غناییمختار ابراهیمی، میترا امیدبخش

    عین القضات همدانی مهّم ترین شخصیت معناگرای سدۀ ششم است که سبکی خاص و تازه در ادبیات عرفانی ارائه داده است. او در زمینه ی موضوع لفظ و معنا و تفاوت های بنیادین آن دو به شیوه ی عملی و با به دست دادن نمونه های تأویلی کوشیده است که نشان دهد چرا سبک زبانی او در ادبیات صوفیانه متفاوت اس