میزان جذب فلز سنگین cd در کبد ماهی گورخری در دو محیط آب شور و شیرین
چکیده
هدف از این پژوهش، مقایسۀ میزان جذب فلز سنگین cd در بافت کبد ماهی اندمیک aphanius sophiae در دو محیط آب شور منطقۀ اشتهارد کرج و آب شیرین در شرایط آزمایشگاهی، بررسی رابطۀ طول و تجمع کادمیوم در کبد، تعیین اثر متقابل شوری و غلظتهای متفاوتcd در میزان جذب است. نمونه برداری به روش تصادفی از رودخانۀ اشتهارد در فصل بهار و تابستان 1390 انجام شد. پس از 18 روز نگهداری و تغذیه در 4 تانک آکواریومی با غلظتهای 0 ،5 ،10 و ppm 20 کادمیوم، از ماهیها نمونه‌برداری انجام شد. پس از بیومتری و تعیین جنسیت، بافت کبد ماهیها جدا و با روش هضم اسیدی تر حل شدند و برای اندازهگیری مقادیر فلزات نیز از دستگاه icpoes استفاده شد. در آنالیز نمونههای گرفته شده از تانکهای آکواریومی حاوی آب شور 24 درصد از نمونهها نر و 76 درصد ماده بودند و در آب شیرین 35 درصد از نمونهها نر و 65 درصد ماده بودند. متوسط طول ماهیها در آب شور 3/0± 4/3 و در آب شیرین 17/0±77/2 بود. درصد تلفات پس از قرار گرفتن ماهیها در آکواریمهای حاوی آب شیرین 56 درصد بود و در آب شور تلفات در طول دورۀ آزمایش مشاهده نشد. آنالیز رگرسیون، رابطهای بین غلظت کادمیوم در کبد و طول بدن و سن ماهی در آب شور و شیرین نشان نداد. به طور کلی، تجمع فلز کادمیوم در کبد در آب شیرین 47/1 برابر میزان تجمع در آب شور بود. برای بررسی اختلاف تجمع cd در دو محیط آب شیرین و شور آزمون t-test انجام شد، نتایج نشان دهندۀ معنادار نبودن اختلاف غلظت cd در دو محیط بود. اثر دو محیط با استفاده از آنالیز split plot در قالب طرح کاملاً تصادفی و آزمون دانکن بررسی شد. جدول تجزیۀ واریانس نشان داد که بین کادمیوم و شوری اثر متقابل وجود ندارد. در بررسی روند تجمع کادمیوم با افزایش غلظت در آب شور و شیرین نشان داد در تمامی غلظتها (به جز 20 آب شیرین) با افزایش غلظت کادمیوم تجمع نیز افزایش مییابد.