بازنمایی جنسیت در کتاب های آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان(مطالعه ی موردی جلد دوم و سوم کتاب فارسی بیاموزیم)
چکیده
کتاب های آموزشی، به ویژه کتاب هایی که برای کودکان و نوجوانان به رشته ی تألیف درمی آیند، می توانند به عنوان ابزاری مؤثر در انتقال ارزش ها، باورها، اعتقادات و نوع نگاه مولفان شان به مقوله ی جنسیت، به حساب بیایند. بنابراین، مواد آموزشی باید چنان طراحی شوند که زن و مرد به صورت متعادل در آن نشان داده شوند. نظر به اهمیت این موضوع، این تحقیق سعی دارد که به بررسی نوع و میزان سوگیری جنسیتی در جلدهای دوم و سوم از مجموعه کتابهای آموزش زبان فارسی، با عنوان«فارسی بیاموزیم» (ذوالفقاری و همکاران، 1386) که در سطح میانی به فارسی آموزان غیرفارسیزبان تدریس میشود، بپردازد. زبان جنسیتی در چهار مقوله ی «بازنمایی»، «تقدم در عبارت»، «شغل» و «نوع فعالیت» به صورت کیفی و کمی مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. نتایج به دستآمده از این مطالعه، نشان داد که بازنمایی جنسیتی به صورت نامتوازن در منابع مورد تحلیل، لحاظ شده است. نتایج این تحقیق در واقع، این حقیقت را بیان میکند که برنامهی درسی آموزش زبان فارسی نیازمند بازبینی جدی، از نظر بازنمایی جنسیتی میباشد چرا که پیام های ارائه شده در متون و تصاویر میتوانند ذهن و افکار کودکان را تحت تأثیر قرار داده و منجر به فراگیری نقش های جنسیتی بر طبق الگوهای قالبی و کلیشه ای شوند. در این کتب، جایگاه امروزی زنان در نظام جمهوری اسلامی ایران به طور مطلوبی نشان داده نشده است. یافتههای این پژوهش میتواند باعث افزایش آگاهی مؤلفان و برنامهریزان کتب آموزش زبان فارسی نسبت به زدودن و تعدیل کلیشههای جنسیتی شود.