سیاست جنایی اسلام در قبال فساد اداری و مطالعۀ تطبیقی با موازین بین المللی
چکیده
فساد اداری عبارت از استفادۀ غیرقانونی از اختیارات اداری و دولتی برای تأمین منافع شخصی است. این فساد شکلهای گوناگونی داشته که اختلاس، ارتشا و سوءاستفاده از اموال و امکانات دولتی نمونههای شناخته شدهای از آن است. از آن جا که مهم ترین سرمایۀ سیاسی حکومتها اعتماد مردم به حاکمان است و انواع فساد، خصوصاً فساد اداری، این اعتماد را خدشه دار میکند، مقابله با فساد در عرصۀ اداری ضرورتی انکارناپذیر است. شیوع ارتکاب این فساد در سطح ملی و بین المللی، جامعۀ جهانی را بر آن داشته تا اقداماتی هماهنگ برای مقابله با آن طراحی کند. از جملۀ این اقدامات، تصویب اسناد بین المللی مبارزه با فساد، از جمله کنوانسیون مریدا است که جامع ترین سند بین المللی در زمینۀ مبارزه با فساد است. به منظور بررسی جایگاه سیاست جنایی اسلام در قبال فساد اداری، در مقایسه با سیاست جنایی غرب، که در موازین بین المللی تجلی یافته، و نیز برای کشف نقاط اشتراک و افتراق آنها، مقررات اسلامی و موازین بین المللی در این خصوص، به روش تبیینی ـ توصیفی و مقایسهای بررسی شده و راههای مختلف مبارزه با این پدیده، از جمله پاسخ های کنشی یا پیش گیرانه (پیش گیری اجتماعی و وضعی) و پاسخ های واکنشی یا کیفری ارائه شده است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- سید محمد حسینی — دانشیار گروه حقوق جزایی و جرم شناسی دانشگاه تهران
- محمد نوذری فردوسیه — عضو هیئت علمی دانشگاه قم و مدیر گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی