مقاله

پویایی فضایی - زمانی نظام شهری ایران (1390-1335)

چکیده

در این مقاله پویایی فضایی - زمانی نظام شهری ایران در دورۀ زمانی 90-1335 بررسی می شود. نمونۀ تحت مطالعه شهرهای دارای جمعیت بالاتر از 100 هزار نفر در سال 1390 است. شاخص تحرک رتبه برای سنجش تغییر رتبۀ شهرها در سلسله مراتب شهری ایران استفاده شد. از تکنیک های پیشرفتۀ تحلیل فضایی شامل شاخص و نمودار پراکندگی موران برای بررسی الگوها و تفاوت های منطقه ای و تغییر رتبۀ شهرها در سلسله مراتب شهری ایران استفاده شد. نتایج مطالعه، تغییرات شدید فضایی - زمانی و شکل گیری وضعیت مرکز - پیرامون را در نظام شهری درحال تغییر ایران نشان می دهد. به طور کلی، در دورۀ 55 سالۀ 90-1335 شاهد شکل گیری وضعیت مرکز– پیرامون در سلسله مراتب شهری ایران بوده ایم که در آن کلان شهر تهران و شهرهای پیرامون آن خوشه ای از شهرهای با مثبت را شکل داده اند. درحالی که دیگر شهرهای کشور همواره و به تناوب دارای ارزش شاخص تحرک رتبۀ منفی و به عبارت ساده تر، نزول در سلسله مراتب شهری ایران بوده اند. علاوه بر این، نتایج به دست آمده نشان می دهد که جابه جایی فضایی- زمانی برتری شهری در ایران به شدت در ارتباط با فاکتورهای سیاسی و اقتصادی است.

اسناد مشابه

  • پویایی فضایی - زمانی نظام شهری ایران (۱۳۹۰-۱۳۳۵)

    مقالهپژوهش های جغرافیای برنامه ریزی شهریفرانک سیف الدینی، استاد دانشکدۀ جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران حسین منصوریان، دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، ایران احمد پوراحمد، استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران روشنک درویش زاده

    در این مقاله پویایی فضایی - زمانی نظام شهری ایران در دورۀ زمانی 90-1335 بررسی می شود. نمونۀ تحت مطالعه شهرهای دارای جمعیت بالاتر از 100 هزار نفر در سال 1390 است. شاخص تحرک رتبه برای سنجش تغییر رتبۀ شهرها در سلسله مراتب شهری ایران استفاده شد. از تکنیک های پیشرفتۀ تحلیل فضایی شامل

  • پویایی فضایی - زمانی نظام شهری ایران (1390-1335)

    در این مقاله پویایی فضایی - زمانی نظام شهری ایران در دورۀ زمانی 90-1335 بررسی می‌شود. نمونۀ تحت مطالعه شهرهای دارای جمعیت بالاتر از 100 هزار نفر در سال 1390 است. شاخص تحرک رتبه برای سنجش تغییر رتبۀ شهرها در سلسله‌مراتب شهری ایران استفاده شد. از تکنیک‌های پیشرفتۀ تحلیل فضایی شامل

  • سازمان فضایی در نظام شهری ایران با استفاده از تحلیل جریان هوایی افراد

    مقاله۲۰۱۴پژوهشهای جغرافیای انسانیهاشم داداش پور، امیررضا ممدوحی، آتوسا آفاق پور

    مطالعۀ سازمان فضایی نظام های شهری و به‎طور خاص روابط بین شهری، در زمینۀ برنامه ریزی شهری و علوم منطقه ای، مدت مدیدی است که جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. اغلب پژوهش ها در این خصوص، برخاسته از رهیافت اندازه مبنا، معطوف به سطح تمرکز فعالیت ها در یک مکان است، درحالی که ره

  • سازمان فضایی در نظام شهری ایران با استفاده از تحلیل جریان هوایی افراد

    مطالعۀ سازمان فضایی نظام‌های شهری و به‎طور خاص روابط بین شهری، در زمینۀ برنامه‌ریزی شهری و علوم منطقه‌ای، مدت مدیدی است که جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است. اغلب پژوهش‌ها در این خصوص، برخاسته از رهیافت اندازه‌مبنا، معطوف به سطح تمرکز فعالیت‌ها در یک مکان است، درحالی‌که ره

  • چگونگی توزیع فضایی جمعیت در نظام شهری ایران طی سال های 1335 تا 1385

    مقاله۲۰۰۹پژوهشهای جغرافیای انسانیرحمت اله فرهودی، سعید زنگنه شهرکی، رامین ساعد موچشی

    نظام شهری عبارت است از مجموعه ای از شهرک ها و شهرهای وابسته به یکدیگر که ساختار نظام سکونتگاه های شهری را در یک منطقه یا کشور به وجود می آورند. یکی از مهم ترین مباحث در نظام شهری، چگونگی توزیع فضایی جمعیت است. از آنجا که توزیع فضایی جمعیت در سطح نظام شهری، از یک طرف تحت تأثیر عوا

  • چگونگی توزیع فضایی جمعیت در نظام شهری ایران طی سال‌های 1335 تا 1385

    مقاله۲۰۰۹پژوهش های جغرافیای انسانیرامین ساعد موچشی، رحمت اله فرهودی، سعید زنگنه شهرکی

    نظام شهری عبارت است از مجموعه‌ای از شهرک‌ها و شهرهای وابسته به یکدیگر که ساختار نظام سکونتگاه‌های شهری را در یک منطقه یا کشور به‌وجود می‌آورند. یکی از مهم‌ترین مباحث در نظام شهری، چگونگی توزیع فضایی جمعیت است. از آنجا که توزیع فضایی جمعیت در سطح نظام شهری، از یک طرف تحت تأثیر عوا