مقاله

آمیزش اسطوره و حماسه در روایتی دیگر از بانوگشسب نامه

چکیده

بانوگشسب تنها زن پهلوان ایرانی است که دربارۀ او و کردارهای پهلوانی اش، منظومه ای مستقل شکل گرفته است. در میان منظومه های پهلوانی که پس از شاهنامۀ فردوسی به نظم درآمده اند، دو منظومۀ برزونامه و بانوگشسب نامه در منطقۀ کوهمرّه سرخی رواج یافته است. روایت شفاهی موجود در این منطقه، آمیزشی از حماسه و باورهای اساطیری ساکنان آن است که واکاوی آن، افزون بر ثبت روایتی که پیش از این در هیج منبع و مأخذی بررسی و ثبت نشده است، بخشی از باورهای اساطیری مردم این منطقۀ کهن مسکونی را نشان می دهد. در این جستار، نخست روایت شفاهی رایج در منطقۀ کوهمرّه سرخی را براساس تحقیقات میدانی گزارش کرده ایم و سپس به واکاوی شباهت ها و تفاوت های آن با روایت مکتوب پرداخته ایم. علاوه بر این، کوشیده ایم تأثیر باورهای اساطیری و افسانه ای بومیان منطقه را در سیر روایت بررسی کنیم.

اسناد مشابه

  • آمیزش اسطوره، حماسه و فرهنگ عوام در روایتی نقّالی از داستان «رستم و اکوان دیو»

    مقاله۲۰۲۶کهن نامه ادب پارسیعظیم جبّاره ناصرو

    داستان «رستم و اکوان دیو» یکی از روایت‌های مستقل شاهنامه است که رواج چندانی در میان عامة مردم نداشته است. یکی از مناطقی که به نظر می‌رسد این روایت از دیرباز در آن رواج داشته، منطقة سیاخ دارنگون فارس است. هدف نگارنده، بررسی مقایسه‌ای این روایت با روایت شاهنامة فردوسی است. نگارنده

  • نقد اسطوره ای و روان شناختیِ جایگاه زن در بانوگشسب نامه

    مقاله۲۰۱۵زن در فرهنگ و هنررضا ستاری، حسین حسن پور آلاشتی، مرضیه حقیقی

    بانوگشسب‏نامه یکی از منظومه‏های حماسی ملی است که به تقلید از شاهنامة فردوسی در شرح زندگی و دلاوری‏های بانوگشسب، دختر رستم، به نظم درآمده است. این منظومه، تنها اثر حماسی در ادب فارسی است که محور داستان آن یک قهرمان زن است. بیشتر پژوهشگرانی که این منظومه را بررسی کرده‏اند، بر چگونگ

  • نقدِ اسطوره ای و روان شناختیِ جایگاه زن در بانوگشسب نامه

    بانوگشسب‏نامه یکی از منظومه‏های حماسی ملی است که به تقلید از شاهنامة فردوسی در شرح زندگی و دلاوری‏های بانوگشسب، دختر رستم، به نظم درآمده است. این منظومه، تنها اثر حماسی در ادب فارسی است که محور داستان آن یک قهرمان زن است. بیشتر پژوهشگرانی که این منظومه را بررسی کرده‏اند، بر چگونگ

  • بررسی و تحلیل عاشقانه های حماسه های ملّی ایران با روی کرد نظریّۀ بینامتنی نگری (با تأکید بر شاهنامه، سام نامه، برزونامه، گرشاسپ نامه، بانوگشسب نامه)

    مقالهپژوهشنامه ادب حماسیکمال الدین آرخی، دانش جوی دکتری زبان و ادبیات فارسی. دانش گاه سیستان بلوچستان. زاهدان. ایران. محمود عباسی، دانش یار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانش گاه سیستان و بلوچستان. زاهدان. ایران. عبدالعلی اویسی کهخا، دانش یار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانش گاه سیستان و بلوچستان. زاهدان. ایران.

    چکیده عاشقانه­ ها بخشی جدایی ­ناپذیر از حماسه­ های ملّی ایران بشمار می­ روند. با توجّه به این­که حماسه­ هایِ پس از شاهنامه متأثّر از آن بوده­ اند، بسیاری از ویژگی­ های غنایی شاهنامه در آن­ ها یافت می­ شود. در این مقاله کوشش می­ شود با روی­کرد نظریّۀ بینامتنی نگری این ویژگی­ ها بر

  • روایتی نو از تدوین حماسه ی ملی (شاه نامه)

    مقالهکهن نامه ادب پارسیعلی محمدی، استاد گروه زیان و ادبیات فارسی ، دانشگاه بوعلی سینا همدان انتصار پرستگاری، دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دبیر ناحیه یک آموزش و پرورش همدان فهیمه ارتقایی، دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارس ، دانشگاه بوعلی سینا همدان

    کوشش نویسندگان در این مقاله، به بازخوانی روند پدیدآمدن حماسه ی ملی شاه نامه، معطوف بوده است. نویسندگان از زاویه ای به نسبت تازه تر به روند پدیدآمدن شاه نامه یا شاه کار حماسه ی ملی، پرداخته اند. این درست است که ما امروز از متن به نسبت منقّح شاه نامه یا به تعبیری دیگر، کتاب بزرگ حم

  • رزم نامة کنیزک (حماسه ای به زبان گورانی و روایتی از یادگار زریران)

    مقاله۲۰۱۵پژوهشنامه ادب حماسیآرش اکبری مفاخر

    رزم نامۀ کنیزک حماسه­ای ملی و روایتی از یادگار زریران است. این حماسه بخشی از دستنویس منظومۀ هفت­لشکر به زبان گورانی و بازتابی از یک نوعِ ادبی شاهنامه­سرایی در غرب ایران است. ساختار رزم نامه و رویکرد نمایشی آن در دو نگاه یادآور یادگار زریران است. در نگاهی جزیی، بخش میانی رزم نامه