مقاله

تداعی معانی و آفات آن در مثنوی مولوی

چکیده

چکیده مثنوی مولوی دارای شیوه های مختلف بیانی است، که ما در ابتدای مقاله بعضی از آن ها را بررسی می کنیم. یکی از اصلی ترین این شیوه ها، تداعی معانی است. در این شیوه بسط سخن به گونه ای است که مؤلف با یادآوری موضوعات جدید به صورت سلسله وار به دنبال آن­ها می­رود. دربارۀ محاسن این شیوه در کتاب­هائی که دربارۀ مثنوی نوشته شده، صحبت شده است، ولی ما در این نوشته می کوشیم نشان دهیم که گاه این شیوه به یکدستی منطقی کلام مولوی آسیب رسانده و او را از محتوای بحث اصلی اش دور نموده و گاه رشتۀ سخن را گسسته و در مواردی به پریشانی منطقی در مثنوی انجامیده است.

اسناد مشابه

  • فراز و فرود سخن در مثنوی مولوی بر اثر غلیان عشق و شور و جذبه تداعی ها

    اگر مثنوی جلال الدین محمد مولوی با سایر مثنوی های عرفانی سنجیده شود‘ وجه تمایز مثنوی مولوی با آنها آشکار می گردد. به عنوان مثال در مثنوی منطق الطیر عطار‘ سبک و شیوه سخن تقریباً یکنواخت و یکدست ادامه می یابد‘ در حالی که در مثنوی معنوی مولوی در بسیاری از جاها سطح سخن و اندیشه به او

  • فراز و فرود سخن در مثنوی مولوی بر اثر غلیان عشق و شور و جذبه تداعی ها

    مقاله۱۹۹۹مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی(منتشر نمی شود)دکتر علی محمد مؤذنی

    اگر مثنوی جلال الدین محمد مولوی با سایر مثنوی های عرفانی سنجیده شود‘ وجه تمایز مثنوی مولوی با آنها آشکار می گردد. به عنوان مثال در مثنوی منطق الطیر عطار‘ سبک و شیوه سخن تقریباً یکنواخت و یکدست ادامه می یابد‘ در حالی که در مثنوی معنوی مولوی در بسیاری از جاها سطح سخن و اندیشه به او

  • آفات زبان از نظر لفظ و معنا در مثنوی مولوی و احیاءعلوم الدّین غزالی

    روش‌های بیان مقاصد گوناگون است. برخی از افراد روش مستقیم را بر می‌گزینند؛ یعنی زبان رسمی و غیر ادبی را ترجیح می‌دهندکه در این حالت جملات به صورت خبری و یا انشایی خواهد بود. امّا گروهی دیگر از زبان غیرمستقیم استفاده می‌کنند، زیرا آنها این نوع بیان را تأثیرگذارتر می‌دانند. از جمله

  • آفات زبان از نظر لفظ و معنا در مثنوی مولوی و احیاءعلوم الدّین غزالی

    مقالهادبیات تطبیقیمحمدصادق بصیری، استاد بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان سمیه حسینی بی بی حیاتی، کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

    روش های بیان مقاصد گوناگون است. برخی از افراد روش مستقیم را بر می گزینند؛ یعنی زبان رسمی و غیر ادبی را ترجیح می دهندکه در این حالت جملات به صورت خبری و یا انشایی خواهد بود. امّا گروهی دیگر از زبان غیرمستقیم استفاده می کنند، زیرا آنها این نوع بیان را تأثیرگذارتر می دانند. از جمله

  • مقاله‌ی کوتاه: واحد شمارش بخشهای ششگانه ی مثنوی مولوی

    مقاله۲۰۲۳شعر پژوهییاسین اسمعیلی

    کتاب مثنوی مولوی یکی از آثار عرفانی است که امروزه بخشهای ششگانهاش را با تعبیر دفتر از هم بازمی‌شناسیم. در این پژوهش این نکته بررسی میشود که واحد شمارش این بخشها در دوره‌ی مولوی و در نظر شارحان مثنوی، به‌ترتیب تاریخی چه بوده‌است؟ آیا از همان آغاز واحد شمارش بخشهای مثنوی، دفتر بوده

  • معانی خوف و رجا در قرآن و تأویل آن در مثنوی مولوی

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه پژوهش های ادبی - قرآنینسرین کریمپور، محمد کاظم یوسف پور

    مفهوم خوف و رجا از بعد معرفت شناختی و نظام اصطلاح شناسی در قرآن و در آثار عرفانی، به ویژه مثنوی معنوی جایگاهی ویژه دارد. از این رو این مقاله کوشیده است ابتدا مفهوم این دو واژه را در قرآن کریم بکاود و سپس تأویلات عرفانی این مفاهیم را در نگاه و اندیشه مولوی بررسی نماید. در این رهگذ