دیدگاه کتابداران کتابخانه های عمومی استان فارس در مورد کاربرد کتاب های الکترونیکی ویژه کودکان در کتابخانه های عمومی
چکیده
هدف: با وجود محدودیتهای زیادی که کتابخانههای عمومی با آنها روبرو هستند، استفاده از کتابهای الکترونیکی از جمله ضرورتهای اجتنابناپذیر عصر کنونی بهشمار میرود. پژوهش حاضر نیز بهمنظور روشن کردن توان کتابخانههای عمومی برای بهکارگیری کتابهای الکترونیکی ویژه کودکان 7-14 ساله انجام شده است. روش/ رویکرد پژوهش: این پژوهش در سال 1388 و با همکاری کتابداران شاغل درکتابخانههای عمومی استان فارس انجام شده است. بهعلت پراکندگی جغرافیایی جامعه پژوهش، از پرسشنامه بهعنوان ابزار جمعآوری اطلاعات استفاده شده است. روش پژوهش توصیفی بوده که با کمک جداول توزیع فراوانی صورت گرفته است. یافتهها: نتایج پژوهش نشان میدهد که از مجموعه 123 کتابخانه مورد پژوهش تنها 24 کتابخانه (9/19درصد) در مجموعه خود کتاب الکترونیکی دارند. این کتابخانهها 5/85 درصد کتابهای الکترونیکی را از طریق خرید و 5/14 درصد را نیز از طریق اهداء تهیه کردهاند. اغلب کتابهای الکترونیکی موجود در کتابخانهها (4/67 درصد) را کتابهای مرجع تشکیل میدهند که از این میان واژهنامهها، و اطلسها بیشترین تعداد را به خود اختصاص دادهاند. از میان کتابخانههای دارای کتاب الکترونیکی، 2/97 درصد اقدام به امانت دادن این منابع به محیط خارج از کتابخانه کردهاند، و تنها 8/2 درصد از کتابداران معتقدند که کتابهای الکترونیکی باید در محیط کتابخانه مورد استفاده قرار گیرند. از میان اولویتهای ارائه شده برای انتخاب کتابهای الکترونیکی ویژه کودکان، داشتن محتوای مناسب بیشترین امتیاز (از نمره 3، 9/2) را به خود اختصاص داده است. برخلاف ایده نویسندگانی مانند لندونی که معتقدند کتابهای الکترونیکی موجب انحلال کتابخانه و تغییر در نقش کتابداران میشوند، پاسخدهندگان این پژوهش معتقدند که کتابهای الکترونیکی موجب تقویت کتابخانههای عمومی شده و نقش کتابداران را پررنگتر کرده است. برگزاری دورههای آشنایی با فناوری کتابهای الکترونیکی برای کتابداران و فراهم نمودن تجهیزات مورد نیاز برای بهرهگیری از این منابع ازجمله مواردی است که میتواند کودکان را به استفاده هر چه بیشتر از کتابخانه تشویق کند. نتیجهگیری: از دیدگاه کتابداران، کتابهای الکترونیک در آینده گسترش بیشتری خواهند یافت، اما نمیتوانند بهصورت کامل جایگزین کتابهای چاپی باشند. همچنین معتقدند که ورود کتابهای الکترونیکی و بهطبع آن تهیه تجهیزات و امکانات لازم برای بهرهگیری از این منابع باعث دگرگونی در نقش آنها خواهد شد و از این تغییر ناخشنود نیستند