تعیین شکنندگی گرانیت با استفاده از سختی واجهشی سنگ جهت ارزیابی قابلیت حفاری
چکیده
استفاده از سختی واجهشی چکش اشمیت برای برآورد مقاومت و شکنندگی سنگ راهکاری مناسب و کم هزینه است. شکنندگی تابعی از مقاومت است که نشان دهنده استحکام سنگ در مقابل تغییر شکل در محدوده الاستیک می باشد. با توجه به این که روشهای مستقیم برای اندازهگیری شکنندگی استاندارد نشدهاند در این پژوهش با استفاده از سختی واجهشی چکش اشمیت و آزمونهای مقاومت فشاری تک محوری و کششی برزیلی بر روی 7 نوع سنگ گرانیت منطقه بروجرد، ضمن تعیین مفاهیم شکنندگی b1، b2،b3 ، b4 و شاخص شکنندگی(bi) ارتباط این پارامترها با سختی واجهشی سنگ تعیین گردید. نتایج نشان میدهد که در رطوبت طبیعی بین سختی واجهشی، مفاهیم شکنندگی و شاخص شکنندگی سنگها ارتباطی مستقیم با همپوشانی بالاتر از 7/0 برقرار است. گرانیتهای بروجرد از نظر شاخص شکنندگی در رده 4 قرار دارند که از نظر توصیفی اکثرا کمی شکننده هستند. بیشترین شاخص شکنندگی در حالت خشک 94/4 و کمترینآن 13/3 می باشد. با افزایش رطوبت طبیعی، شکنندگی سنگها کاهش می یابد. درحالت اشباع حداقل مقدار مفهوم شکنندگی) b4 ( برابر با 27/5 مگاپاسگال است. مونزوگرانیتها با b4 نزدیک به 28 مگاپاسگال بسیار شکننده و از نظر قابلیت حفاری بسیار سخت می باشند.