مقاله

بررسی اغراض بلاغی اسلوب های تهکّم و استهزاء در قرآن کریم

چکیده

زمانی­که گوینده یا نویسنده، سخنانی را بر زبان یا صفحه کتاب، جاری می­سازد و با کلام خودگروه خاصی را مخاطب قرار می­دهد، بی گمان با گزینش واژگان ویژه در پی تحقق اغراض خاصی است و با توجه به این اغراض است که واژه ها، جمله ها، ساختارها و اسلوب های خود را تعیین می­کند و در قالب آنها کلام خود را هدفمند ساخته و سامان می دهد.از جمله این ساختارها، اسلوب تهکم و استهزاء است که متکلم در بهره گیری از آن،اغراضی همچون توبیخ مخاطب، تحقیر، تعجیز و ... را دنبال می کند. مقاله حاضر به بررسی اغراض بلاغی این اسلوب در قرآن کریم اختصاص یافته و نمونه هایی از آیات مربوط به این اسلوب را با تکیه بر منابع و مآخذ اصیل قرآنی- ادبی و بلاغی به بحث و گفتگو نهاده و نتایجی را به دست داده که برای تفسیرپژوهان در کشف مقاصد هدایتی قرآن کریم بسیار راه گشا است. برای این منظور پس از استخراج آیات مربوط به این اسلوب با مراجعه به کتب بلاغی و تفاسیر ادبی به بررسی اغراض بلاغی مورد نظرآنها پرداخته و در نتیجه روشن شد که اسلوب مورد نظر در بسیاری ازآیات قرآن وجود دارد و خداوند متعال از به کارگیری آن اهداف متعددی دارد که از مهمترین آنها می­توان به تحقیر، تعجیز، توبیخ و ... نسبت به شنوندگان اشاره کرد.

اسناد مشابه

  • بررسی اغراض بلاغی اسلوب های تهکّم و استهزاء در قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۴پژوهش های ادبی - قرآنیعزت الله مولایی نیا، رسول دهقان ضاد، مرضیه سادات کدخدایی

    زمانی‌که گوینده یا نویسنده، سخنانی را بر زبان یا صفحه کتاب، جاری می‌سازد و با کلام خودگروه خاصی را مخاطب قرار می‌دهد، بی گمان با گزینش واژگان ویژه در پی تحقق اغراض خاصی است و با توجه به این اغراض است که واژه ها، جمله ها، ساختارها و اسلوب های خود را تعیین می‌کند و در قالب آنها کلا

  • گذری بر زیباشناسی اسلوب ندا در قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۲فصلنامه دین پژوهی و کتابشناسی قرآنی فدکمرضیه کهندل جهرمی، فاطمه علی نژاد چمازکتی، سعیده میرحق جو لنگرودی

    از آن جا که قرآن کریم با زبانی ادبی بر پیامبر رحمت نازل گشته است، ادبیات قرآن مورد توجه علماء بلاغت بوده است تا از این رهگذر بتوانند نکات ظریفی که برای جامعه بشری به ارمغان آورده شده است بیان دارند. یکی از نکات ظریف بلاغی که در قرآن کریم دیده می شود اسلوب های قرآنی است اسلوب هایی

  • گذری بر زیباشناسی اسلوب ندا در قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۱مطالعات قرآنیسعیده میرحق جو لنگرودی، فاطمه علی نژاد چمازکتی، مرضیه کهندل جهرمی

    از آن‌جا که قرآن کریم با زبانی ادبی بر پیامبر رحمت نازل گشته است، ادبیات قرآن مورد توجه علماء بلاغت بوده است تا از این رهگذر بتوانند نکات ظریفی که برای جامعه بشری به ارمغان آورده شده است بیان دارند. یکی از نکات ظریف بلاغی که در قرآن کریم دیده می‌شود اسلوب‌های قرآنی است اسلوب‌هایی

  • گذری بر زیباشناسی اسلوب ندا در قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۱مطالعات قرآنیسعیده میرحق جو لنگرودی، فاطمه علی نژاد چمازکتی، مرضیه کهندل جهرمی

    از آن‌جا که قرآن کریم با زبانی ادبی بر پیامبر رحمت نازل گشته است، ادبیات قرآن مورد توجه علماء بلاغت بوده است تا از این رهگذر بتوانند نکات ظریفی که برای جامعه بشری به ارمغان آورده شده است بیان دارند. یکی از نکات ظریف بلاغی که در قرآن کریم دیده می‌شود اسلوب‌های قرآنی است اسلوب‌هایی

  • گذری بر معنی شناسی اسلوب تمنی در قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه دین پژوهی و کتابشناسی قرآنی فدکمرضیه کهندل جهرمی، محمود آبدانان مهدیزاده

    از جنبه هایی که در معنی شناسی قرآنی می توان از آن مدد جست اسلوب های ادبی می باشند، که به طور محسوسی در آیات الهی جلوه گری می نمایند. قرآن کریم پیام های والای خود را در قالب زیباترین اسلوب های ادبی بیان می دارد، تا از این رهگذر بتواند هدایتگر و روشنی بخش راه جامعه بشری گردد. از جم

  • گذری بر معنی‌شناسی اسلوب تمنی در قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۳مطالعات قرآنیمحمود آبدانان مهدیزاده، مرضیه کهندل جهرمی

    از جنبه‌هایی که در معنی‌شناسی قرآنی می‌توان از آن مدد جست اسلوب‌های ادبی می‌باشند، که به طور محسوسی در آیات الهی جلوه‌گری می‌نمایند. قرآن کریم پیام‌های والای خود را در قالب زیباترین اسلوب‌های ادبی بیان می‌دارد، تا از این رهگذر بتواند هدایتگر و روشنی‌بخش راه جامعه بشری گردد. از جم