مکان یابی بهینة روستاهای کانونی با استفاده از مدل تصمیم گیری topsis (مطالعة موردی: بخش دشمن زیاری- شهرستان ممسنی)
چکیده
انسانها از دیرباز سعی کردهاند تا در پهنة محیط به گونهای استقرار یابند که حداکثر استفاده از توانمندیهای طبیعی را داشته باشند. استقرار سکونتگاههای انسانی، به ویژه روستاها در کنار رودخانهها، راههای ارتباطی و در بستر دلتاها در طول تاریخ بیانگر این مدعاست. بدینترتیب اندیشة انسان در جهت ساماندهی محیط زیست و استفادة بهینه از امکانات محیطی از گذشته تاکنون بین جوامع انسانی مطرح بوده، اما به دنبال تحولات ایجاد شده در زمینة تکنولوژی، افزایش تبادلات و کوتاه شدن دسترسیها و گسترش ارتباطات جمعی؛ برنامهریزی مکانی به صورت علمی مطرح شده است که مسائل مرتبط با برپایی مکان سکونتی بهینه و مکانیابی برای آن را نه فقط از منظر عامل های طبیعی، بلکه با توجه به روابط متقابل سیستمهای اقتصادی، اجتماعی و فضایی در نظر میگیرد. هدف مقالة حاضر، مکان یابی و انتخاب مناسبترین روستای مرکزی در بخش دشمنزیاری از توابع شهرستان ممسنی در راستای ساماندهی فضای ناحیه با استفاده از مدل تصمیمگیری انتخاب بهینه است. روش تحقیق توصیفی - تحلیلی و گردآوری اطلاعات مبتنی بر شیوة کتابخانهای و میدانی بوده است. به منظور تحلیل دادهها از مدل تصمیم گیری تاپسیس و سیستم اطلاعات موقعیت یاب جغرافیایی استفاده شده است. بر این اساس، هر کدام از روستاها از لحاظ مؤلفههای ذکر شده، بررسی و تحلیل شدند و در طی شش گام، اولویت بندی پارک صورت گرفت. نتیجه های حاصل نشان میدهد که روستای دشت آزادگان با رتبة 656/. بهترین و در اولویت نخست قرار دارد، روستای دولت آباد با رتبة 533/0در اولویت دوم، روستای کلاه سیاه با رتبة 335/0 در اولویت سوم و روستای دهگپ با رتبة 085/0 در اولویت چهارم کانون بهینه قرار گرفته اند.