نقش تهیدستان شهری و لوطیان و جهّال تهران در انقلاب مشروطیت
چکیده
تهیدستان شهری شامل گروههای متعددی مانند لوطیان ، مزدوران شهری، دستفروشان، حاشیهنشینان شهری و... بودند. با شروع انقلاب مشروطه، بیشترِ این اقشار به امید رهایی از فقر و فشارهای اقتصادی به انقلابیون پیوستند. اما، در پی ایجاد مشکلاتی نظیر افزایش قیمت اجناس از تحقّق آمال خود در حکومت مشروطه ناامید شدند و از آنجا که تحت نفوذ نخبگان جامعه بودند، با شکل گیری دو گروه مشروطه خواهان و سلطنت طلبان، لوطیان و جهّال در هر دو جبهه حضور یافتند. برخی با توجه به خصلت اجتماعی خود، در خدمت گروههای مخالف قرارگرفته و به غارت و چپاول اموال مردم پرداخته و به دستور دربار به قتل و ایجاد آشوب دستمیزدند. سایر تهیدستان شهری از جهت فقر و اینکه در حوادث مشروطه تحت نفوذ مخالفان و موافقان مشروطیت قرارگرفتند، به همراه لوطیان و جهّال در یک طیف قرارداشتند. در این مقاله،با شیوۀ تحلیلی و توصیفی، عملکرد تهیدستان، لوطیان و جهّال تهران در حوادث مشروطه و اینکه چرا این گروهها در دو سوی مشروطهخواهان و مخالفان قرارگرفتند و نقش آنان در ایجاد آشوبهای اجتماعی و یا در دفاع از مشروطیت چگونه بودهاست، و همچنین این موضوع که نخبگان جامعه در تحوّلات سیاسی چگونه گروههای فرودست و ناآگاه جامعه را به خدمت خود میگیرند، بررسی می شود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- نادر رزاقی — کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)،
- ولی دین پرست — استادیار گروه تاریخ دانشگاه تبریز (نویسنده مسئول)